İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

buz- fiil

Tanım

  1. Bozmak, yıkmak; (düşmanı) bozguna uğratmak: “taŋut bodunug buzdum” Tangut halkını bozguna uğrattım; “altı çub soġdaḳ tapa süledimiz, buzdumız” Altı Çub Soğdakları üzerine sefer ettik, bozguna uğrattık; “yayıġ ol bu devlet, iter hem buzar” bu devlet oynaktır, yapar ve bozar; “ançada olar buzarlar bıçıġnı” o zaman ahdi bozarlar; “alḳu ḳaraŋġu ḳararıġıġ buzup” bütün karanlığı dağıtıp; “bu eḍgü boḍun asġı buzma küçün” bu iyi halkın yararını zorla bozma; “ḳaraŋġusın buzmaḳlıġ yörüg” karanlığını giderme anlamı. Tanıklar: KTBKAbhShoRKuTKB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): buz- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (17):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.047.06–10 ilki--deki ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kanlar turġurmış çhşaptlıg tor neŋ buzma artatma teŋri yėrinte barġu yolug aç üç tamu yolın tutġıl men barıp toyın …
Mai.Tek.067.06–10 … ayıg kılınçlıg örtlüg (yalınlıg) kuzġunlar oḳsuz teginçsiz ... yumġaḳlarıg buza butarlayu / / - ... ... -ileri örtlüg temirli(g) ...
Mai.Tek.078.18–24 … zl(e-) -rimiz erür. vijir tumşuḳlug karġa kuzġun karaḳuş teglükenler kelip buza butarlayu etimizni yinimizni üzüp iskep tançu tançu yėyürler..
Mai.Tek.085.01–07 … ug et yumġaḳ belgülüg bolur.. anta yėme tört sıŋardın--kı kuşlar keyikleri (buzu) butarlayu tumşuḳın ... tarmaḳın tarmayu tan(çkılay)urlar umugsuz ınag- -sı …

Aynı gövdeden maddeler

“buz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).