Mait sözlüğü · madde
erdini isim
Tanım
- Mücevher, değerli taş: “altun kümüş erdni monçuḳ satıġsız erdniler tilegeli” altın, gümüş, mücevher, inci, paha biçilmez değerli taşlar aramak için; “arıġ süzük yruġ yasuġ mani monçuġ erdini” arı, parlak mani incisi, mücevheri; “bu yalŋuḳ et’özlüg çintamani erdini” bu insan bedenli dilek taşı; “mrkt erdni öŋlüg” zümrüt renkli. Tanıklar: KİPMait2
- (Mecazi) en değerli şey, hazine; Budizmde “üç erdini” üç mücevher (Buda, Dharma, Saṃgha): “üç erdinike tapıġçı tınlġlar” üç mücevhere hizmet eden canlılar; “bursaŋ ḳuvraġ erdinike” topluluk mücevherine; “nomlug erdnig küzetdeçi” öğreti hazinesini koruyan; “anın bo nom erdini sekiz törlügin” bu öğreti hazinesi sekiz türlü. Tanıklar: Sek2MaitAO
- Cihan hükümdarının yedi hazinesi (ratna): “yėti erdnisin ıdalap” yedi hazinesini bırakıp; “yaşovati atlıg kunçuy erdnisi” Yaśovatī adlı hatun hazinesi. Tanıklar: Mait
erdni (Maitrisimit, KİP) yazımı ve lemmatizer’ın erdi, erdn, erdnisi altında ayırdığı biçimler bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): erdini — yalın hâliyle 25 kez
Çekimli biçimler (23):
Bağlamlar
Bütün geçişler (49) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
49 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.51–56 | sataġın almış nomlug | erdnig | küzetdeçi ezrua hormuzta vişnu m(a)heşv(a)ri tört m(a)ha-raçlarda ulatı ka … |
| Mai.Tek.00249–00255 | … suz arhant dıntar bu muntag tülüg tözünlerin tıḳmış teg tolu bursoŋ kuvrag | erdni | (tėtirler).. kim hormuzta teŋri--(te) ulatı ulug küçlüg teŋri--(ler) kirit … |
| Mai.Tek.00256 | yinçürü töpün yükünmiş tözün bursoŋ kuvrag | erdni | kutıŋa men kirtülüg upası (bo)z bay tirek yidleg birle (ė)lgimizni kavşuru … |
| Mai.Tek.018.04–06 | bu nom kutıŋa ınanur-men bursoŋ kuvrag | erdni | kutıŋa ınanur--men |
| Mai.Tek.024.09–10 | alku kedgü tonanġu böz ara bu böz | erdni | yėg erür.. |
| Mai.Tek.029.07–13 | yėti kat tört | erdnin | yarataglıg tal atlıg sögütler tegrıḳlep t- ... ... altunlug sögütler kümüş … |
| Mai.Tek.029.14–19 | … tamınıŋ altun--(lu)g itigleri bolur vayturi erdinilig kent tamınıŋ saprir | erdni | üzeki itigi yarataġı bolur.. |
| Mai.Tek.029.20–21 | aprir erdnilig kent vayturi | erdni | üzeki itigi (yara)tıġı bolur.. |
| Mai.Tek.030.14–18 | … ri meŋ(isin) (meŋi)leyürler törtünç kayda sprir erdnilig (bo)lur.. vayturi | erdni | üzeki itig yaratagları bolur.. |
| Mai.Tek.031.35 | tört | erdnin | itmiş ... -lar kėmiler bolur.. |
| Mai.Tek.035.01–02 | [on birinç ülüş] ku(nçuylug) | (erdni)siŋe | inçe t(ėp) tiyür |
| Mai.Tek.035.03–09 | üd boltı katunum ili(nçü-) -legü yėmişlıḳke öngül(üg) ötrü brhmavati katun | ern(isi) | ordusınta kodı ėnip açani at- -ların yarat--mış altun- -lug kaŋlıd(a) sury … |
| Mai.Tek.036.01–03 | 13 <? 214 238 kaŋlıda suryaḳant | erd(ni) | ... vima niçinte kunçuy ... tegrıḳlep yorıtır.. |
| Mai.Tek.037.03–08 | amtı siz ol sögüt | erdnig | adruḳ adruḳ itigin itiŋ yaratıŋ hormuzta teŋri yarlıġıŋa vişvaḳrmi teŋri t … |
| Mai.Tek.050.02–05 | taḳı yėme kalmış buyruḳlar yėme üküş ajunlarda üç | erdni | öglüg kaŋıg tapınmış udunmış üçün burkan körkin itip |
| Mai.Tek.050.13–16 | meniŋ oġullug | erdnim | burkan kutın bulup nomlug tilgen tevirmiş şanki çaḳr(v)rt ėlig kan başın s … |
| Mai.Tek.051.19–21 | … (uluş)taḳı şanki ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kannıŋ yaşovati atlıg kunçuy--(lar) | (e)rdinisi | inçe ėşidür.. |
| Mai.Tek.051.22–27 | … aytrı burkan yirtinçüde belgür--mişiŋe şanki ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kan yėti | erdnisin | ıdalap maytrı burkan nomınta toyın bolmış.. ötrü inçe saḳınç saḳınur.. maŋ … |
| Mai.Tek.052.11–15 | altı kat teŋri yėri--nte kezigçe sudani bay er | erdni--ke | olurġulug meŋi meŋilegülüg ordu karşılar belgülüg bolur.. ol savıg körüp a … |
| Mai.Tek.052.16 | ötrü sudani bay er | erdni | inçe tėp ayıtur.. |
| Mai.Tek.052.24–27 | ötrü sudani bay er | erdni | bir bire ulug tört erdnilig samntapuşp atlıg saŋram itip teŋri burkan başı … |
| Mai.Tek.052.36–40 | ö--(t)rü sudani bay er | erdni | sekiz (t)ümen tört mıŋ bayaġutlar birle üç ay küni teŋri teŋrisi burkanag … |
| Mai.Tek.054.05–07 | nom | er--dinig | bursoŋ kuvraġag tapınsar udun--sar ol tınlıglar alku çalaprbasi lu ogrınta … |
| Mai.Tek.055.22–24 | tag töpüsinte mrkt erdni öŋlüg yılınçġa yum--şaḳ | erdnilerig | töşep urmış teg öleŋ çimgenleri erür.. |
| Mai.Tek.057b.02–05 | … i küçlüg küs(ünlüg) ? ... -keçi küniçi.. irig sarsıg köŋüllüg erdiler.. üç | erdniniŋ | edgüsi / / ... sizıḳ köŋül turġururlar erdi.. |
| Mai.Tek.070.15–20 | ayagka tegimlig maytrı burkanıg körüp kim öŋre kişi et-özinte erken üç | erdnig | aḳlaġuçı sarsıg salıḳ tevlig kürlüg urunçaḳ yigüçi erserler.. olar inçe tė … |
| Mai.Tek.070.23–26 | bursoŋ kuvrag | erdn(i-) -sin | yėme körmelim erdi.. ança saḳınç saḳıntuḳta ıḳile olarnı ayıg kılınçlıg yė … |
| Mai.Tek.097.07–17 | … ḳigü meniŋ / / - ... osuglug birisi bi / - ... -lerim ara yiged- ... gelig | erdnıḳe | ... ara yėgedmiş / / / - ... tıtsılarım bu / - ... teŋri teŋrisi ... atlıg … |
| Mai.Tek.101.12–23 | an--(ta ötrü) ... bursoŋ | erdnig | ... - / ütüg ... - / ti ıdıp uzun (yaşa)mışlarıŋa / / / -rıp meŋi meŋiley- … |
| Mai.Tek.102.09 | … .. - / / tag sekiz ... -lig oġuşların erür ... taḳıġu adaḳı osug--(lug ü)ç | erdni | tag seŋirlerin iti-... -yim / ... ötüp ... isig ... üç ay küni adiştit üze … |
| Mai.Tek.104.19–25 | … itser örki burkan körkin itser ... azu tü türlüg boduġın altun--ın kümüşin | erdnin | yinçün burkan körkin itser yaratsar alku kutlug tınlıglar maytrı burkan bi … |
| Mai.Tek.106.12–20 | ... ... taḳı | erdni | ... ... hua (çeçek) ... ... - / - -lep k / / / ... kin / ? -ap ėsen tükel … |
| Mai.T-11.4a.22–29 | … rıġ] mün ḳadaġ söz-lemekte küzedkelir üçün ög ḳarnınta olurup ḳaltı munçuḳ | erdni | kaş atlaġ erşide urmış osuġ-luġ ḳalı[n] ḳ[an] kir yamḳa arıtı yuḳul-maz .. |
| Mai.T-11.4a.30 | ḳal[tı yme] waytur | erdni | üzeki am[ali] munçuḳ biş boduġlu[ġ] yipke sapmış [osuġlu]ġ ög ḳarnınta olu … |
| Mai.T-11.8a.18 | … rüp [mun]gadıp adınıp inçe saḳınç saḳınur .. ançama edruḳ adınçıġ bu sögüt | erdni | erür .. altunluġ ıġaçı kümüşlüg budıḳ-ları .. wayduri erdinilig yawışġular … |
| Mai.T-11.9a.11–16 | … aŋa bėrmiş çambu sögüt budıḳın sıp alır (.) ötrü ol budıḳ yılınçġa yumşaḳ | erdni | körklüg mı(n)g yapırġaḳlaġ koru ḳanı<n>çsız körtle linḫua çeçek yarıp ilgi … |
| Mai.T-11.10a.15–22 | körüŋler edgü tınlaġlar .. bu yalŋuḳ et’özlüg çintamani | erdini | yogant ödteki yalın-ların yörg(e)nmiş kün tŋri sumir taġ siŋirintin üne ke … |
| Mai.T-11.10a.26 | anta ötrü ayaġ ḳa tegimlig maitri bodiswt araġ süz[ük sap]rir | erdini | osuġluġ yaruḳ yaltrıḳ bėrle tegriklep ög ḳarnıntın üntükte ḫormuzta tŋri-n … |
| Mai.T-11.10b.12–15 | ilaptri piŋali pntu şnki ulatı luu ḫanları | erdini | yinçü munçuḳ ḫua çeçek bėrle ḳatı ḳarı yaġıtur-lar ḳut ḳolu alḳış alḳayu y … |
| Mai.T-11.13a.09–18 | … ig yalŋuḳlar ögrünçülüg sewinçlig ḳuwraġın toyın iliglerinte ḫua çeçek //i | erdini | çaş ḳaş tuta idiz ordu ḳarşılarınta inip bodiswtḳa yükünü aġar ayaġ ḳılurl … |
Aynı gövdeden maddeler
“erdini” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).