Mait sözlüğü · madde
iç- fiil
Tanım
- İçmek: “bor içme aya borçı boġzı ḳulı” ey şarapçı, boğazının kulu, şarap içme; “bor içse açıldı çıġaylıḳ yolı” şarap içerse yoksulluk yolu açılır; “yėgil hem içgil yaruḳ bolsun közüŋ” ye iç, gözün aydın olsun; “terŋük suwın içelim” Terŋük suyunu içelim; “sub içipen yaş yipen ölümda ozmiş” su içip yaş (ot) yiyip ölümden kurtulmuş; “ḳatıġsız süt siŋgen içiglilerke” içenlere kolayca geçen saf süt; “ḳan içdeçi” kan içen. Tanıklar: TövbeKuT2KBDLT
- (Budist metinlerde) almak, benimsemek: “abidarimḳa tayaḳlıġın içip” Abhidharma’ya dayanarak (onu) alıp. Tanıklar: Abh
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
KB’deki içme (olumsuz emir) içme maddesinden buraya alındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): iç- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (36):
içerler 47
içer 32
içme 31
içse 31
içmek 25
içe 21
içmez 15
içmiş 13
içti 8
içip 7
içtim 6
içelim 5
içür 5
içteçiler 4
içgüde 3
içigli 2
içser 2
içşe 2
içipėn 1
içgil 1
içmeki 1
içmeserler 1
içerbiz 1
içgüke 1
içmişim 1
içgüte 1
içeyi 1
içtekiler 1
içiglilerke 1
içgenlerke 1
içtiler 1
içdeçi 1
içtiŋ 1
içtüküŋ 1
içgey 1
içmedin 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.019.47–55 | … mag şastrlarag koduru uḳa yarlıḳa--daçı .:. .:. vaybaş şastarlarag arsayın | içmiş | aryaçntri bodis(a)v(a)t kşi açarı enetkek tilintin tohrı tilinçe yara--tmı … |
| Mai.Tek.033.54–56 | antag ogrı boltı ol oḳ tınlıglarnıŋ isig kanların | içtim | anın amtı alku tınlıglar meniŋ yatım ermezler.. |
| Mai.Tek.044a.31 | teginmek öçser ... az bilig | içer | amrılur.. az |
| Mai.Tek.044a.bėş | arka yigirminç (o)n bilig | içser | amrılsar tutyaḳ öçer amrılur.. |
| Mai.Tek.044a.37–38 | tugmaḳ | içser | amrılsar karımaḳ ölmek öçer amrılur.. |
| Mai.Tek.062.14–17 | suvsa--sar biz kentü kanımıznı | içer-biz | .. bu ... terkemizni biltimiz er--(ser) ... / / / yėgey erdim(iz) / / niŋ . … |
| Mai.Tek.069.43–48 | vaybaş şastrlıg noş suvsuş | iç(miş) | (kutlug) (aryaçan)ri bodis(a)v(a)t kşi aça(rı) (enetkek) (tilintin) (to)hr … |
| Mai.Tek.071.01–04 | … uzunç ülüş tört p(a)t(a)r çanaḳların kızartmış kızıl ba(kır) (suv-) -suşup | içerler | kayusı / - ... -rinteki etlerin yi- ... iş / / / p yėyüler |
| Mai.Tek.071.57–59 | … tonurçı erdiler kamag bursoŋ kuvrag üçün anutmış aşıg içgüg -lı öŋre yėyür | içer | yuŋlayur ... |
| Mai.Tek.072.09–12 | … ış ėşiçler irklıḳler üze kötürüp sızġurmış kızıl baḳır örtlüg kamçın susup | içerler | .. |
| Mai.Tek.072.13–19 | … olar amtı örtlüg yalınlıg burnaç eŋinlerinte kötürüp sızġurmış kızıl baḳır | içerler | .. |
| Mai.Tek.074.59–61 | içtiler | sattılar yuŋladılar.. ol ayıg kılınç küçinte anta ölüp tamuda tugdılar.. | |
| Mai.Tek.109.16–24 | … teŋrisi bur(kan) şririn ... alku çmbudvip uluşta ... (tü)men tört mıŋ ... | içgey | |
| Mai.Tek.112.15–17 | … ş tınlıglar kayusı ot suv (kayu-) -sı yėl teg ... kayusı topraḳ yėyürle(r) | içerler | |
| Mai.Tek.112.20–30 | ... yalaŋuḳ ajunınta tugmış tınlıg--lar ol antag aş içgü yoḳ kim yėmeser | içmeserler | ... ne bolġay erti edgü tınlıg--lar üçün anutmış aş içgü yėmedi--ler yuŋla … |
| 2a-8 | ol oḳ tınlġlarnıŋ isig ḳanların | içtim |