Sek sözlüğü · madde
ajun isim
Tanım
- Dünya, âlem; insanların yaşadığı yer: “ajun itgüke açtı uştmaḫ yolı” dünyayı düzenlemek için cennet yolunu açtı; “isiz ajun ḳaldı mu” kötü dünya (geride) mi kaldı; “ajunda atı ḳalsu” dünyada adı kalsın. Tanıklar: KBAH
- (Budist ve Maniheist metinlerde) doğum, varoluş, hayat: “ilki ajunta” önceki hayatta; “sansız tümen ajunta berü” sayısız hayattan beri; “ajunın ödeçi” önceki hayatlarını hatırlayan. Tanıklar: SekMaitU2
- Varoluş alanı: “bėş ajun tınlıġ” beş varoluş alanındaki canlılar; “beş ajunlarta, tört tuġumlarta” beş varoluş alanında, dört doğum türünde. Tanıklar: Abh
- “ikigün ajun” iki dünya, dünya ve ahiret. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ajun — yalın hâliyle 263 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ajuntaḳı 9 (Abh, U, Mait, Sek) · ajuntaqı 1 (ShoR)
- ajunlarıg 5 (Mait) · ajunlarıġ 5 (U, TT, Abh)
Çekimli biçimler (27):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →Sek Sekiz Yükmek
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.014 (IIc) | -lar bir ikintike turḳaru ’eŋ’ilki samsız tümen | ajunta | berü |
| Jut.Sek.T-1.8 (Ib) | ülügsüzin üçün közünür | ajunta | (et’özler [ ] |
| Jut.Sek.T-1.16 (Ia) | ---bilmez uḳmaz kim mniŋ aşnuḳı | ajunta | ḳılmış öz ḳılınçım |
| Jut.Sek.T-1.203 (Ia) | bitig teg sansaz tümen | ajunta | berü unutmatın ıçġınmatın |
| Jut.Sek.T-1.219 (Ib) | batar tegzinür üç yavlaḳ yolḳa tüşer sansız tümen | ajunta | |
| Jut.Sek.T-1.312 (Ia) | saḳınç saḳınurlar inçip kin yene | ajuntaḳı | ulaġ sapġ |
| Jut.Sek.T-1.323 (Ia) | biş | ajun | tınlġ titir tınsız erser ḳamaġ ı ıġaç yaş ot ------ |
| Jut.Sek.T-1.365 (Ib) | biz ḳamaġ aşnuḳı | ajunta | burḫanlarda edgü --- boşġut küçlüg tarni bultumuz |
| Jut.Sek.T-1.443 (Ia) | közünür | ajunta | anıġ körksüz uduz örmen ḳart yiriŋ iglig |
Aynı gövdeden maddeler
“ajun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).