Sek sözlüğü · madde
balıḳ isim
Tanım
- Kent, şehir: “balıḳ uluşug” kenti ve ülkeyi; “toġu balıḳda süŋüşdümiz” Toğu kentinde savaştık; “şantuŋ balıḳḳa, taloy ügüzke tegmiş yoḳ ermiş” Şantung kentine, denize ulaşan olmamış; “balıḳdaḳı taġıḳmış, taġdaḳı inmiş” kentte olan dağa çıkmış, dağda olan inmiş; “ulusuġ balıḳıġ ėki yartım ḳıltım erser” ülkeyi, kenti ikiye böldümse; “uluş sayu balḳ sayu” her ülkede, her kentte. Tanıklar: KTBK2TSekMaitU
- Balık: “balıḳ ḳudruḳındın ḳozı burnıŋa” Balık burcunun kuyruğundan Koç burcunun burnuna; “ḳaltı balak suv içre yüzerçe” balığın suda yüzmesi gibi. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): balıḳ — yalın hâliyle 430 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- balık 391 (EÇS, Man) · balıḳ 38 (Mait, KB, Abh, BK) · balıq 1 (ShoR)
- balıḳḳa 6 (U, Mait, KP, Abh) · balıḳka 5 (T, Mait, O)
- balıqtaqı 1 (ShoR) · balıḳtaḳı 1 (Mait)
- balıḳdakı 1 (BK) · balıḳdaḳı 1 (KT)
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →Sek Sekiz Yükmek
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.07 (IIc) | nomluġ törülüg | balıḳta | kiŋ alḳıġ orduda ontın |
| Jut.Sek.T-1.9 (IIc) | ------ emgek [ ]ler uluş --- | balıḳ | sayu kim begleri |
| Jut.Sek.T-1.138 (IIc) | burḫan bolurlar klp ödi uluġ tolu atlġ uluşı | balıḳı | ḳıdıġsız |
| Jut.Sek.T-1.257–258 (Ia) | uluş sayu | balḳ | sayu birür ol --- kim amtı işletirler tolu tip tüz tip bütmek |
| Jut.Sek.T-1.427 (Ib) | uluşı | balıḳı | bulunçsuz buçġaḳsız tip ḳamaġ bodunı turḳaru bodisvt- |
Aynı gövdeden maddeler
“balık” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).