İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

birök bağlaç

Tanım

  1. Eğer, şayet (çoğunlukla “… erser” ile): “birök ḳız tileser yme körkle ḳız keltürür” eğer kız isterse güzel bir kız da getirir; “birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser” eğer bu ‘karşılaşma’ adlı fal gelirse; “birök bo nomuġ eşidip” eğer bu öğretiyi işitip; “birök antaġ oḳ erser” eğer öyleyse; “apam birög munıteg arıġ nomlap ḳotmasar” eğer hiçbir zaman böyle arı öğretiyi bırakmazsa; “birükin bu yėr suvda tükel bilge burkan yėg ermedi erser” eğer bu dünyada her şeyi bilen Buda en üstün olmasaydı. Tanıklar: SekMait2UTT2
  2. (Maniheist metinde) sonra, derken: “birök başın yokaru kötürüp körti” sonra başını yukarı kaldırıp baktı. Tanıklar: Man

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birök — yalın hâliyle 298 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • birök 297 (Abh, U, KİP, ShoR) · bir’ök 1 (Sek)

Çekimli biçimler (5):

Sek Sekiz Yükmek

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.45 (IIc) ayıġ ḳılınçlġ tınlġlar birök bo nomuġ eşidip siziksiz köŋülin
Jut.Sek.T-1.56 (IIc) inçe biliŋ birök ḳayu tınlġ biligsiz ayıġ ḳılınçlıġ erip trs
Jut.Sek.T-1.67 (Ia) yek içgekniŋ ḳılınçı ol --- birök antaġ edgü öglisi bar erip
Jut.Sek.T-1.70 (IIc) adasız bolur --- bitig oḳımış edgü ḳılınç edremi bo erür birök ḳayu tınlġnıŋ
Jut.Sek.T-1.109 (Ia) saḳınmışı alḳu --- koŋülinçe bolur birök ḳıynlḳḳa kirser azu
Jut.Sek.T-1.141 (IIc) inçe biliŋ birök bo nom bitig bo çambudivip atlġ yir suvda ḳayu ḳayu yirde
Jut.Sek.T-1.191 (IIc) bo erür birök --- kim ḳayu tınlġlar bolarnı ötgürü usar --- yaŋılmadın
Jut.Sek.T-1.194 (Ia) yoolıŋa kirmişke sanur kntü özi bodistv atanur bir’ök