KuT sözlüğü · madde
ajun isim
Tanım
- Dünya, âlem; insanların yaşadığı yer: “ajun itgüke açtı uştmaḫ yolı” dünyayı düzenlemek için cennet yolunu açtı; “isiz ajun ḳaldı mu” kötü dünya (geride) mi kaldı; “ajunda atı ḳalsu” dünyada adı kalsın. Tanıklar: KBAH
- (Budist ve Maniheist metinlerde) doğum, varoluş, hayat: “ilki ajunta” önceki hayatta; “sansız tümen ajunta berü” sayısız hayattan beri; “ajunın ödeçi” önceki hayatlarını hatırlayan. Tanıklar: SekMaitU2
- Varoluş alanı: “bėş ajun tınlıġ” beş varoluş alanındaki canlılar; “beş ajunlarta, tört tuġumlarta” beş varoluş alanında, dört doğum türünde. Tanıklar: Abh
- “ikigün ajun” iki dünya, dünya ve ahiret. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ajun — yalın hâliyle 263 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ajuntaḳı 9 (Abh, U, Mait, Sek) · ajuntaqı 1 (ShoR)
- ajunlarıg 5 (Mait) · ajunlarıġ 5 (U, TT, Abh)
Çekimli biçimler (27):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/44b3 | … iziŋ üze toḳuşmaḳnı nelük kiḍitmez sen bizni yaḳın rüzgarḳa tegi ayġıl: bu | ajun | inçrütmeki az ol ol ajun yaḫşıraḳ kimke kim saḳınsa küç ḳılınmaz sizler ew … |
| Ku. T. 26/44b3 | … kiḍitmez sen bizni yaḳın rüzgarḳa tegi ayġıl: bu ajun inçrütmeki az ol ol | ajun | yaḫşıraḳ kimke kim saḳınsa küç ḳılınmaz sizler ewrülmiş kirçe |
| Ku. T. 30/91b3 | … el bir uluşnı erdiler ḳorḳunçsuz amrulmış kelür ėrdi anıŋ ruzisi kėŋ tegme | ajundın | tandı taŋrınıŋ irinçleriŋe taturtı aŋar taŋrı açlıḳ örtügi ḳorḳunç anın ki … |
| Ku. T. 33/66a3 | 5 ey boḍun bütünlükin taŋrınıŋ vaʿdesi çın ol armasun sizni bu | ajun | tirigliki yime armasun sizlerni iḍidin yek |
| Ku. T. 36/51b2 | … inçü ornatıġlıġ ermez ol barça meger yaḳın tiriglik yawuḳraḳ turur yime ol | ajun | seniŋ iḍiŋ üskinde saḳnuḳlarḳa turur |
| Ku. T. 36/86b3 | 51 bütünkikin saḳnuḳlar imin | ajun | içre turġaylar |
| Ku. T. 37/68a2 | 1 ḳaf taġı yana | ajun | tegreki and ḳurʾan haḳḳı uluġ |
Aynı gövdeden maddeler
“ajun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).