KuT sözlüğü · madde
ana isim
Tanım
- Ana, anne: “ata ana” ana baba; “atada anada baġırsaḳ bolup” anadan babadan şefkatli olup; “anası ḳarnında” anasının karnında; “ey anam oġlı” ey anamın oğlu (kardeşim); “anadın mu bilge toġar bu kişi” insan anadan mı bilge doğar? Tanıklar: KuT2KB2AH
- Ana olan, dişi: “tapladaçı analar ḳuvraġı” (tanrılara) hizmet eden analar topluluğu.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ana — yalın hâliyle 1.103 kez
Çekimli biçimler (26):
Bağlamlar
Bütün geçişler (21) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/10a2 | 33 ḳamuġḳa ḳıldımız miras oġlanlar andın kim ḳoḍtı ata | ana | hem yaġuḳlar anlar kim badı andlarıŋız bėriŋ olarḳa ülüşlerini ol taŋrı er … |
| Ku. T. 26/13b1 | 36 bitiŋler taŋrıḳa artuḳ ḳılmaŋlar aŋa nerseni ata | anaḳa | eḍgülük ḳılıŋlar yaġuḳlarḳa yetimlerḳa çıġaylarḳa yaġuḳ ḳoŋşıḳa yat tam ko … |
| Ku. T. 26/91a3 | … r könilik birle tanuḳlar taŋrı üçün neçeme kim özleriŋiz üze bolsa azu ata | ana | üze bolsa yaġuḳlarḳa eger bolsa bay azu derviş taŋrı seza turur ol ikike y … |
| Ku. T. 27/30a3 | … lig bolur taŋrıdın nerse eger tilese helak ḳılmaḳ meryem oġlı mesihni taḳı | anasını | taḳı ol kim yer içinde turur ḳamuġ. ol taŋrḳa köklerniŋ hem yerlerniŋ mülk … |
| Ku. T. 28/27b1 | … rlıḳıŋa attı tahtalarnı tuttı ḳadaşınıŋ başını süḍreyür anı öziŋe aydı: ey | anam | oġlı bütünlükin bu boḍun küçsüzlediler mėni öldrü yazdılar mėni tapalatmaġ … |
| Ku. T. 28/33b1 | 157 anlar kim uḍarlar yalavaçḳa | anasındın | tuġa bitig bilmegenke ol kim bulurlar anı bitinmiş olar üskinde tevrat içi … |
| Ku. T. 28/35a2 | … apunġuluḳ iḍi meger ol tirgüzür hem öldrür kirtgünüŋler taŋrıḳa yalavaçıŋa | anasındın | tuġa bitig bilmegli sawçıḳa ol kim kirtgünür taŋrıḳa anıŋ sözleriŋe uḍuŋla … |
| Ku. T. 30/71a3 | 78 taŋrı çıḳardı sizlerni | analarıŋız | ḳarınlarındın bilmes erdiŋizler nerse ḳıldı sizlerke ḳulaḳlar közler köŋül … |
| Ku. T. 31/8a3 | 14 hem eḍgülük ḳılġan atası | anasıḳa | ermez boynaġu ʿasi |
| Ku. T. 31/11b3 | 28 ey harun ḳarındaşı ermez seniŋ ataŋ yawuz er hem ermez seniŋ | anaŋ | yawuz işlig |
| Ku. T. 31/13a2–3 | 32 eḍgü bolġa men öz | anam | birle ḳılmadı mėni boynaġu bed-baḫt |
| Ku. T. 31/44a2 | 38 ançada işaret ḳıldımız seniŋ | anaŋḳa | ol kim işaret ḳılnur |
| Ku. T. 31/45a2 | … hiç yolçılayın mu sizni ol kimerse üze kim pezirleyür anı yandurdumız sėni | anaŋḳa | yarusın tėp anıŋ közi ḳaḍġurmasun tėp öldürdüŋ bir et-özni taḳı ḳutġardımı … |
| Ku. T. 31/66b1–3 | 94 aydı: ey | anam | oġlı tutmaġıl saḳalımnı hem başımnı bütünlükin ḳorḳdum aysa men aḍrılmaḳlı … |
| Ku. T. 32/5b3 | 7 Uḳturdımız musa | anasınḳa | kim emüzgil tėp anı ḳaçan ḳorḳsaŋ anıŋ üze atġıl anı derya içiŋe ḳorḳmaġıl … |
| Ku. T. 32/7b3 | 10 boldı musa | anasınıŋ | köŋli fariġ ḳaḍġusuz bütünlükin belgürtü yazdı anı eger anıŋ könlini berkü … |
| Ku. T. 32/9a3 | 13 yandurdımız anı | anasıḳa | yarusun tėp anıŋ közi ḳaḍġurmasun tėp bilsün üçün bütünlükin taŋrınıŋ vaʿd … |
| Ku. T. 33/12a1 | … ŋrı seniŋ üze ʿammuŋ ḳızları ataŋ ḳız ḳarındaşınıŋ ḳızları taġayıŋ ḳızları | anaŋ | tişi ḳarındaşınıŋ ḳızları anlar kim kesildiler ėw barḳdın seniŋ birle müʾm … |
| Ku. T. 34/80a3 | … ana ḳıldı andın cüftini indürdi sizke yılḳılardın sekiz cüft törütti sizni | analarıŋız | ḳarınları içinde törütmek törütmekde kiḍin üç ḳaraŋḳuluḳlar içinde ol taŋr … |
| Ku. T. 38/2a3 | 2 anlar kim zihar andı içerler sizdin uraġutlarındın ermezler olarnıŋ | anaları | anaları ermez olar meger ol uraġutlar tuġurdı olarnı olar ayurlar yawuzraḳ … |
| Ku. T. 38/2a3 | … nlar kim zihar andı içerler sizdin uraġutlarındın ermezler olarnıŋ anaları | anaları | ermez olar meger ol uraġutlar tuġurdı olarnı olar ayurlar yawuzraḳ aymaḳdı … |
Aynı gövdeden maddeler
“ana” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).