Tanım
- Önce, önceden (çoğunlukla “-da/-dın burun”): “anda burun kim töşek ḳatmas siler” onlarla birleşmeden önce; “olarda burun perilerdin ademilerdin” onlardan önce cinlerden, insanlardan; “bu künde burun” bugünden önce; “ölümni körmekiŋizde burun” ölümü görmenizden önce; “burun başḳa börkni keḍer baş kerek” börkü giymek için önce baş gerekir; “burunḳı” önceki. Tanıklar: KuT2KBAH
- Burun: “köz kulġaḳ burun til et’öz köŋül” göz, kulak, burun, dil, beden, gönül; “burun aġrıġ igig” burun ağrısı hastalığını; “burun bilig” koku bilinci. Tanıklar: SekMait
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): burun — yalın hâliyle 147 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (59) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
59 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/11a3 | 143 çın-oḳ arzulayur erdiŋiz ölümni körmekiŋizde | burun | çın-oḳ kördüŋüzler sizler baḳa turur sizler |
| Ku. T. 25/27a1 | … rmeginçe bir ḳurban yėse anı ot ayġıl: çın-oḳ keldi sizke yalavaçlar mėnde | burun | nişanlar birle ol kim aydıŋız nelük öldürdüŋüz olarnı eger çın erse sizler |
| Ku. T. 26/31a2 | … bütünlükin olar kim bittiler aŋa kim ıḍıldı saŋa hem aŋa kim ıḍıldı sėnde | burun | tileyürler kim hükmke turuḳsalar taŋrıda aḍınḳa çın-oḳ ferma[nla]ndılar ki … |
| Ku. T. 27/43a3 | 34 meger anlar kim yandılar munda | burun | yaraġlarıŋızda olar üze ol taŋrı örtgen yarlıḳaġan ol |
| Ku. T. 28/9b2 | 123 aydı firʿavn: büttüŋüz mü aŋar destür bėrmesde | burun | sizke bu al erür al ḳıldıŋızlar anı kend içinde çıḳarsa sizler andın anıŋ … |
| Ku. T. 29/36b1 | 48 çın-oḳ tilediler ök fitneni anda | burun | aḫtardılar saŋa işlerni ançaḳa tegi keldi haḳiḳat belgürdi taŋrınıŋ ferman … |
| Ku. T. 29/49b3 | 70 kelmez mü olarḳa anlarnıŋ ḫaberi olarda | burun | nuh boḍnı ve ᶜad boḍnı semud boḍnı ibrahim boḍnı medyen ėşleri zir ü zeber … |
| Ku. T. 31/9b1–3 | 23 keldürdi anı ʿayal igi ḫurma tüpige aydı: ey ḳaşḳi men ölsem munda | burun | bolsam hayz çöpreki unutulmış |
| Ku. T. 31/26b1–2 | 67 yad ḳılmadı mu ademi kim biz törüttimiz anı anda | burun | ermez erdi nerse |
| Ku. T. 31/87b2 | 114 uluġ erür taŋrı erklig seza ėwmegil ḳurʾan birle ḳaza ḳılınmazda | burun | saŋa anıŋ yarlıġı ayġıl: ey iḍim arturġıl maŋa bilmekni |
| Ku. T. 31/88a2–3 | 115 çın-oḳ ʿahd ḳıldımız ademḳa anda | burun | unıttı yime bulmadımız aŋar oġramaḳnı |
| Ku. T. 32/8b8b3 | 12 haram ḳıldımız anıŋ üze emüzgenlerni anda | burun | aydı: nek yolçılayın mu sizni ėw boḍnıḳa pezirleyürler [a]nı sizke olar aŋ … |
| Ku. T. 32/34a2–3 | 52 anlar kim bėrdimiz olarḳa bitigni anda | burun | olar aŋar kirtgünürler |
| Ku. T. 33/11a2 | … im bittiler ḳaçan nikah ḳılsa siz müʾminelerni yana boşasa siz olarnı anda | burun | kim töşek ḳatmas siler anlarḳa yoḳ sizke olar üze ʿiddedin sayur sizler an … |
| Ku. T. 33/47b3 | … aydılar anlar kim tandılar: hergiz bitmez miz bu ḳurʾanḳa hem ol kim anda | burunḳı | turur eger körse sen ançada küç ḳılıġlılar turuḳmış bolurlar iḍileri üskin … |
| Ku. T. 33/58b3 | 45 yalġanḳa tuttı anlar kim anlarda | burun | erdiler yime tegmediler onda bir anı kim bėrdimiz olarḳa yalġan tuttılar y … |
| Ku. T. 33/62a3 | 53 bütünlükin tandılar aŋar munda | burun | atarlar belgüsüz ıraḳ yerdin |
| Ku. T. 33/84a3 | … ımazlar olar yer içinde baḳsalar neçük boldı olarnıŋ soŋı anlar kim olarda | burun | erdiler ḳatıġraḳ olardın küç birle ermez taŋrı ʿaciz ḳılsa anı nersedin kö … |
| Ku. T. 34/3b1–3 | 31 körmezler mü neçe yoḳattımız olarda | burun | ol ögürlerdin kim olar olarḳa yanmazlar |
| Ku. T. 34/50b1–2 | 12 yalġanḳa tuttı olarda | burun | nuh boḍnı ʿad ve firʿavn ḳazuḳlar iḍisi |
| Ku. T. 34/51b2–3 | 16 aydılar: iḍimiz terkletgil bizke hisabımıznı hisab künide | burun | |
| Ku. T. 34/83a1 | … yana ḳaçan bėrse aŋar eḍgülük andın unıtur anı kim ündeyür erdi aŋar anda | burun | ḳılur taŋrıḳa teŋ tuşlar ḳışsun üçün anıŋ yolındın. ayġıl: irinçlenġıl küf … |
| Ku. T. 35/10b3 | 56 aymazda | burun | et-öz: ey ökünç anıŋ üze kim haddin keçtim taŋrı fermanı içinde bütünlükin … |
| Ku. T. 35/24a2 | 5 yalġan tuttı olarda | burun | nuh boḍnı taḳı ögürler olarda kiḍin oġradı heme / ḳamuġ ümmet yalavaçlarıḳ … |
| Ku. T. 35/67b2 | 78 bütünlükin ıḍtımız yalavaçlar sėnde | burun | olardın ol kim ḳıssa ḳıldımız seniŋ üze olarda ol kim aymaz-miz seniŋ üze … |
| Ku. T. 35/70a1 | … rımazlar mu yer içinde körseler neteg boldı anlarnıŋ soŋı anlar kim olarda | burun | erdiler üküşrek olardın küçlügrek bina ḳılġan yer içinde asıġ ḳılmadı olar … |
| Ku. T. 35/86b3 | 25 gümarladımız olarḳa işler bezediler olarḳa olarda | burun | ol kim soŋlarında seza boldı olar üze ʿazab ümmetler içinde bütünlükin keç … |
| Ku. T. 35/86b3 | … rında seza boldı olar üze ʿazab ümmetler içinde bütünlükin keçtiler olarda | burun | perilerdin ademiler[din] olar boldılar ziyanlıġlar |
| Ku. T. 36/45a1–2 | 21 azu olarḳa bėrdimiz mü bitig anda | burun | olar aŋar yepşügliler |
| Ku. T. 36/45b2 | 23 mundaġuḳ ıḍmadımız sėnde | burun | uluş içre ḳorḳutġuçı meger aydılar ol uluşluġları: biz buldımız atalarımız … |
| Ku. T. 36/79a1–2 | 17 rastlıḳın sınadımız olarda | burun | firʿavn boḍnı keldi olarḳa yalavaç kim [uluġ] |
| Ku. T. 37/9a2 | 10 Yorımaz--lar mu yer içinde baḳsalar neçük boldı anlarnıŋ soŋı olarda | burun | helaklik kemişti taŋrı olar üze kafirlerḳa anıŋ meŋizligler |
| Ku. T. 37/37a1 | … sizke taŋrı körklüg yanut eger yüz ewürse siz neçük kim yüz ewürdiŋiz anda | burun | ḳınayur sizni ḳatıġ ḳın birle |
| Ku. T. 37/42a3 | 23 taŋrınıŋ yolı ol kim rastlıḳ üze keçti anda | burun | bolmaġay kim taŋrınıŋ yolıŋa tegşürmek |
| Ku. T. 37/78b2 | 36 neçe yoḳattımız olarda | burun | ḳarndın olar ḳaviraḳ olardın tutmaḳın kezdiler kendler içinde nek bar mu ḳ … |
| Ku. T. 37/80a2 | … nıŋ üze ayurlar: tesbih ayġıl iḍiŋe şükr aymaḳ birle aşnu kün tuġmazda hem | burun | batmazdın |
| Ku. T. 38/8a1 | … kim taptuŋız ḳaçan raz aysa sizler yalavaç birle ilgerü ıḍıŋ razlarıŋızda | burun | sadaḳa ol yaḫşı sizke arıġraḳ eger bulmasa sizler ol taŋrı örtgen ulaşu ya … |
| Ku. T. 38/8b3 | 13 ḳorḳar mu sizler kim öŋ ıḍsa sizler öz razlarıŋızda | burun | sadaḳalar ḳaçan ḳılmadıŋız erse tevbe bėrdi taŋrı sizlerke aḍaḳın tutuŋlar … |
| Ku. T. 38/50a1 | … nlarnı yime ögretür anlarḳa bitigni yime çın sözni neçe kim bolsalar munda | burun | yolsuzluḳ içre belgülüg |
| Ku. T. 38/64a1 | 10 hezine ḳılıŋlar andın kim ruzi bėrdimiz sizke kelmezde | burun | sizde biriŋizke ölüm ayġay: ey iḍim nelük küḍe bėrmediŋ maŋa yaḳın zamanḳa … |
Aynı gövdeden maddeler
“burun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).