KuT sözlüğü · madde
iç- fiil
Tanım
- İçmek: “bor içme aya borçı boġzı ḳulı” ey şarapçı, boğazının kulu, şarap içme; “bor içse açıldı çıġaylıḳ yolı” şarap içerse yoksulluk yolu açılır; “yėgil hem içgil yaruḳ bolsun közüŋ” ye iç, gözün aydın olsun; “terŋük suwın içelim” Terŋük suyunu içelim; “sub içipen yaş yipen ölümda ozmiş” su içip yaş (ot) yiyip ölümden kurtulmuş; “ḳatıġsız süt siŋgen içiglilerke” içenlere kolayca geçen saf süt; “ḳan içdeçi” kan içen. Tanıklar: TövbeKuT2KBDLT
- (Budist metinlerde) almak, benimsemek: “abidarimḳa tayaḳlıġın içip” Abhidharma’ya dayanarak (onu) alıp. Tanıklar: Abh
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
KB’deki içme (olumsuz emir) içme maddesinden buraya alındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): iç- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (36):
içerler 47
içer 32
içme 31
içse 31
içmek 25
içe 21
içmez 15
içmiş 13
içti 8
içip 7
içtim 6
içelim 5
içür 5
içteçiler 4
içgüde 3
içigli 2
içser 2
içşe 2
içipėn 1
içgil 1
içmeki 1
içmeserler 1
içerbiz 1
içgüke 1
içmişim 1
içgüte 1
içeyi 1
içtekiler 1
içiglilerke 1
içgenlerke 1
içtiler 1
içdeçi 1
içtiŋ 1
içtüküŋ 1
içgey 1
içmedin 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 30/62b1 | … rke andın kim ḳarınları içinde turur tezekli ḳanlı ara ḳatıġsız süt siŋgen | içiglilerke | |
| Ku. T. 31/10b2 | 26 yėgil hem | içgil | yaruḳ bolsun közüŋ eger körse sen ademidin kimerseni ayġıl: men nezr ḳıldı … |
| Ku. T. 33/72a2 | 12 teŋ bolmaz iki derya bu süçüg tatlıġ siŋen suw ol anıŋ | içmeki | bu açıġ şur turur ḳamuġdın yėyür siz etni taze taḳı çıḳarur sizler ėtigler … |
| Ku. T. 37/12a2 | … wdın yıḍıġ ermez arıḳlar sütdin aḍnamaz anıŋ mezesi arıḳlar ḫamrdın tatlıġ | içgenlerke | arıḳlar ʿasel-i musaffadın yaʿni arıġdın olarḳa anıŋ içinde ḳamuġ mivelerd … |
| Ku. T. 38/2a3 | 2 anlar kim zihar andı | içerler | sizdin uraġutlarındın ermezler olarnıŋ anaları anaları ermez olar meger ol … |
| Ku. T. 38/4a1 | 3 anlar kim zihar andı | içerler | uraġutlarındın yana yanarlar aŋar kim aydılar: ḳarabaş azad ḳılġu kerek ya … |