İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

biz zamir

526 geçiş 19 biçim 19 eser KuTMaitKBAbhHuastTShoRTövbe

Tanım

  1. Biz (birinci çoğul kişi zamiri): “biz aş teg ertimiz” biz aç gibiydik; “ne ogrınta biziŋ begimiz” ne yüzden bizim beyimiz; “ökünür biz” pişman oluruz; “biziŋe yaŋıltuḳin üçün” bize karşı suç işlediği için; “biziŋde ozaḳıġ kim erdi tigü” bizden öncekiler kimdi, kim diyecekti; “biste bile yaraştı” bizimle uzlaştı; “bizniteg tınlıġlar” bizim gibi canlılar. Tanıklar: KTTMaitTövbeKBDLT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): biz — yalın hâliyle 1.184 kez

Çekimli biçimler (18):

KB Kutadgu Bilig

28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 250 körü tursa bizde oza barġuçı / ḳara tut ya begler ajun tutġuçı
KB 755 negü tir eşit emdi bilge tetig / özi bardı ḳoḍtı biziŋe bitig
KB 1885 ajun begleri öldi bizde oza / üküşreki bardı bu arzu üze
KB 2699 bitip ḳoḍmasa erdi bilge bügü / biziŋde ozaḳıġ kim erdi tigü
KB 3749 ikigü bayat ḳullarımız biz ök / bu ḳulluḳ içinde ḳurumız tüz ök
KB 4016 biz emdi bu öŋdi törü ursamız / negü teg yara şur törü buzsamız
KB 4835 neçe miŋ tirig öldi tulup batur / biziŋ kelgümizni küḍezip yatur
KB 4904 bu kün biz ḳılurmız özümizke küç / aŋar ma taḳı küç ḳılurmız hem öç
KB 4908 oḍunmış turur ol ḳadaşıŋ tükel / anı biz oḳımaḳ iḍi keḍ muḫal
KB 4909 biziŋ bu özümiz ḫavaḳa bulun / yawalıḳḳa öḍlek keçip bardı kün
KB 4913 biziŋ köŋlümiz öldi bolġa bu kün / hava nefs me ḳıldı boyun keḍ yoġun
KB 4931 yana bolġa bizni tilegey turup / özi öz yigin ḳılġa yetrü körüp
KB 5339 biziŋde ozaḳı ḳutu barġuçı / yidi toḍtı ḳandı ölüp yatġuçı
KB 5340 uluġ toy baḳıp kör yaturlar küḍü / oḳır bizni barġu siziksiz uḍu
KB 5341 taḳı bir ḳutu ol ḳarındaḳılar / biziŋde basa tirki yigli olar
KB 5342 biziŋ ḳopġumıznı küḍer bu ḳutu / küḍer kelgümizni olar ay botu
KB 5343 bu kün bizke tegdi bu tirki yimi / neçe birge erki yigü keḍgümi
KB 5836 ḳaḍaşım bu kün anda yalŋuzluḳun / du‘a birle bizni ḳolur muŋluġun
KB 5837 biziŋde usalraḳ aḍın kim bolur / yazuḳ biz ḳılurmız du‘a ol ḳılur
KB 5837 biziŋde usalraḳ aḍın kim bolur / yazuḳ biz ḳılurmız du‘a ol ḳılur
KB 5839 anıŋda baġırsaḳ taḳı kim bolur / özi ḳaḍġusın ḳoḍtı bizni ḳolur
KB 5840 biziŋde usalraḳ kim ol ay ilig / yawa boldı öḍ kün tegümez elig
KB 6254 biziŋe turur iş yarın ay bügü / ne erki tiriglik ne erti tigü
KB 6291 biziŋe anunmış turur bu ölüm / ölümke itig yoḳ azu berk tolum
KB 6337 ol itti işin kör ḳutuldı bu kün / biziŋ iş ne erki yazılmaz tügün
KB 6386 bu kün biz ilinmiş tururmız muŋar / küḍezsün bayat bu beladin sıŋar
KB 6408 bayat birdi bizke bu kün bu künüg / yaḳa ḳılsa bolmaz bu bulmış öḍüg
KB 6428 ḳalı biz kişi ersemiz ay bügü / olarıġ siziksiz firişte tigü

Aynı gövdeden maddeler

“biz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).