KB sözlüğü · madde
iç isim
Tanım
- İç, içeri; karın, gönül: “ay iç taş biligli” ey içi dışı bilen; “taşı teg içi ol içi teg taşı” dışı gibi içi, içi gibi dışıdır; “körü barsa erdi içim taşlarım” içimi dışımı görse; “köŋlüm için örtedi” gönlümü içten yaktı; “için taşın adınçıġ bediz urturtum” içine dışına olağanüstü süsler vurdurdum; “yumşaḳ içi pür aġu” (yılanın) yumuşak, içi zehir dolu. Tanıklar: KB3DLTAH
- (Çekimli biçimlerle edat gibi) içinde, içine, içinden: “köŋül içinte oot kirdi” gönlün içine ateş girdi; “ev barḳ içinte” ev bark içinde; “anıŋ içiŋe” onun içine; “tört tuġum bėş yol içinteki tınlıglar” dört doğum, beş yoldaki canlılar; “içgerü” içeriye doğru. Tanıklar: SekMaitTTKuT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): iç — yalın hâliyle 1.590 kez
Çekimli biçimler (22):
Bağlamlar
Bütün geçişler (54) →KB Kutadgu Bilig
54 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 11 | ay | iç | taş biligli ay ḫaḳḳu'l-yaḳin / közümde yıraḳ sen köŋülke yaḳın |
| KB 145 | ḳarışmaz yaġılar yaraştı | için | / körüşmez yaġılar kötürdi öçin |
| KB 863 | taşı teg | içi | ol içi teg taşı / bu yaŋlıḳ bolur ol köni çın kişi |
| KB 1053 | yaraşıḳ tadular ḳarıştı | için | / küçendi biri tuttı bastı üçin |
| KB 1643 | oŋardı törü hem toḳu | iç | tapuġ / açıldı tapuġdın tilemiş ḳapuġ |
| KB 1696 | köŋül ḳoḍḳı tuttı tilin söz süçig / boḍunuġ isitti taşıġ hem | içig | |
| KB 2215 | kişi körkiŋe | iç | ḳılıḳı iş ol / yüzi körki birle ḳılınçı tuş ol |
| KB 2216 | taşı körse tap tut | içiŋe | tanuḳ / taşı teg içi ol içi teg taş ol |
| KB 2216 | taşı körse tap tut içiŋe tanuḳ / taşı teg | içi | ol içi teg taş ol |
| KB 2336 | maŋa tört miŋ er sü tükel sü tiyü / / ḳalın sü yayılsa | için | bulġaşur / anı itse bolmaz yaraġsız tuşur |
| KB 2500 | yana körse | iç | taş yaraġsızlarıġ / ayu birse tıḍsa kötürse arıġ |
| KB 2552 | neçe ḳa tegürgü kerek bu aşıġ / ḳuruġ ḳoḍmasa bir | içig | hem taşıġ |
| KB 2657 | negü tir eşitgil bu beyt ayġuçı / oḳıġıl açılġay taşı hem | içi | |
| KB 2658 | ḳalı içtiŋ erse esürgü süçig / köŋül sırrı açtı çıḳardı | içig | |
| KB 2675 | bitigçike ayġu kerek | iç | sözin / küḍezse bitigçi üküş ya azın |
| KB 3079 | tegir erse kimke bu devlet kelip / tüzer | iç | taşını bu barça itip |
| KB 3124 | beg | içtin | bolur körgü taştın közi / baġırsaḳ ḳulı ol közi hem sözi |
| KB 3360 | negü tir eşitgil bu beyt ayġuçı / taşı körme mani baḳa kör | içi | |
| KB 3732 | karaŋḳu titigsig bu börk ew | içi | / yaruttı yaşıḳ birle erklig küçi |
| KB 3784 | ata bardı iş tuş | içi | ya ini / ana bardı oġlum ḳızıŋ kör ḳana |
| KB 4246 | bu begler ewi atı ḳarşı turur / bu ḳarşı | içindeki | ḳarşı turur |
| KB 4266 | içiŋni | taşıŋnı adaşıŋ bilir / bu iç taş biligli kişi neŋ alır | |
| KB 4266 | içiŋni taşıŋnı adaşıŋ bilir / bu | iç | taş biligli kişi neŋ alır |
| KB 4402 | ḳamuġ teprenürke bulardın asıġ / tözüke tegir yim | içimdin | tatıġ |
| KB 4425 | satıġçı yoḳ erse ajun kezgüçi / ḳaçan keḍgey erdiŋ ḳara kiş | içi | |
| KB 4513 | tişilerni ewde küḍezgil tuçı / tişiniŋ taşı teg bolumaz | içi | |
| KB 4733 | bu dünya | içi | bir tarıġlaġ turur / negü ekse munda yarın ol önür |
| KB 5109 | taşın körmegil sen ay ilig kişig / kişiniŋ | için | kör yaşutluġ işig |
| KB 5112 | negü tir eşit emdi köŋli oḍluġ / | içiŋni | beze tutma taş sır boḍuġ |
| KB 5113 | ḳamuġ neŋ kötürgüsi içtin bolur / | içi | bolmasa taş yaramaz ḳalur |
| KB 5114 | İLİG CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ilig ayur ay süzük / | içiŋ | me taşıŋ birle barça tüzük |
| KB 5292 | ḳatıġ an tiriglikte mal aşnu | içi | / saḳıştın ḳutulġıl muyan özke tıḍ |
| KB 5454 | tüşüp ḳırḍı ḳarşı | içiŋe | yorıp / oḳıdı ilig bu köründi ḳırıp |
| KB 5495 | il itgü boḍun süzgü aşnu turup / bu | iç | taş yorıġlı yaraġın körüp |
| KB 5497 | munıŋda enig aşnu il itgü kerek / bu | iç | taş kebitler arıtġu kerek |
| KB 5602 | ay ilig munuḳı özüm bilmişin / ötündüm saŋa men | için | hem taşın |
| KB 5825 | yaşıḳ yazdı bolġay örüglüg saçı / tiyiŋ kiş öŋi tuttı dünya | içi | |
| KB 5932 | munuḳı ay ilig özüm bilmişin / ötündüm saŋa men | için | hem taşın |
| KB 6379 | İLİG SÖZİ ÖGDÜLMİŞKE / / yana aydı ilig bu dünya | içi | / yılanı çaḍanı telim tikgüçi |
| KB 6384 | aġu ol biligligke dünya | içi | / anın aş yiyümez üzer öz küçi |