İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

tut- fiil

783 geçiş 72 biçim 21 eser KBKuTMaitShoRSekDLTUAH Anlam haritasında göster

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): tut- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • tutmaḳ 11 (KuT, Huast, Mait, Sek) · tutmak 9 (EÇS, KB)
  • tutmagınça 1 (KB) · tutmaġınça 1 (KB)

Çekimli biçimler (72):

KB Kutadgu Bilig

432 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 25 aya birke bütmiş tiliŋ birle ög / köŋül bütti şeksiz amul tutġıl ög
KB 99 ḳayusı toġardın tutar miŋ taŋuḳ / ḳayusı batardın tapuġçı anuḳ
KB 270 ölügdin tirigke ḳumaru söz ol / ḳumaru sözüg tutsa asġı yüz ol
KB 361 küsüş tut yigitlik keçer sinde terk / ḳaçar bu tiriglik neçe tutsa berk
KB 496 yatıġ eḍgü tutsa yarur er közi / ümeg eḍgü tutsa yaḍıldı sözi
KB 693 tiriglik tidüküŋ bu yil teg keçer / ḳaçar tutsa bolmaz anı kim bulur
KB 750 aça sözledim söz maŋa emdi büt / ıḍayın tise ıḍ ḳalı tutsa tut
KB 1054 tadu tegşürüldi aşı boldı yig / aġır boldı köŋli ḳatıġ tuttı ig
KB 1142 erejlerke awnıp usal bolġuçı / ölüm tutsa oḍlur yetilmez küçi
KB 1270 muŋar meŋzetü aydı öglüg kişi / kim öglüg sözi tutsa itlür işi
KB 1410 sallıġ ol körü barsa dünya işi / tutayın tiyü sunsa yitrür kişi
KB 1685 atasın yitürdüm munuḳı oġul / ata ornı tuttı bulup eḍgü yol
KB 1844 muŋar meŋzetü sözledi kör uḳuş / uḳuş işke tutsa kör asġı üküş
KB 2073 köŋül tutsa ḳoḍḳı hem elgi aḳı / bularḳa yaraşı baġırsaḳlıḳı
KB 2313 saġızġanda saḳraḳ kerek tutsa öz / ḳaya ḳuzġunı teg yıraḳ tutsa köz
KB 2476 yaruḳ tutsa yüz köz kişike küle / ḳılınç eḍgü tutsa kişilik bile
KB 2605 ḳayu işke bilge yetürdi bilig / anı yetti tuttı tegürdi elig
KB 2742 aġı ḳaznaḳı tutsa altun kümüş / ol er başḳa iltse bu aymış yumuş
KB 2870 uḳuş işke tutsa küḍezse özin / bilig işke tutsa tıḍusa közin
KB 2991 boşuġ ḳul bile tutsa bolmaz bu tüz / boşuġ boş teŋi tut ḳuluġ ḳulça üz
KB 3240 halal dünya ḳazġan çıġayḳa üle / kişi elgi tutġıl yanut ḳıl yüle
KB 3509 er eḍgü kerek tutsa eḍgü ḳılınç / ḳayuda tilese bulur miŋ sevinç
KB 3689 kişike kiŋeşgil ayıt barça söz / köŋül taplamasa yıraḳ tutġıl öz
KB 3996 tutayın sen aymış sözüg tıŋladım / iligke barıp men tapuġ başladım
KB 4122 üçünç ḳarşı içre köni tutsa öz / yıraḳ tutsa teŋsiz yaraġsızda köz
KB 4203 taḳı bir tutar iş öz asġı üçün / bu işlik tüpükmez bolur ol küçün
KB 4329 ḳara ḳarnı toḍsa tili başsırar / basa tutmasa bek özi erk sürer
KB 4397 usa eḍgü tutġıl bularnı ḳadaş / bularnıŋ tilinge ilinme adaş
KB 4541 seweriŋ eşitgey elig tutmaġay / sini sewmegüçi küle tınmaġay
KB 4759 saḳım ol körü barsa körnü turur / tutayın tidükte yiter yoḳ bolur
KB 4970 atın tuttı mindi bir oġlan bile / ḳadaşı tapa bardı sewnü küle
KB 5157 ölüm tuttı bardım kelir uş saŋa / ḳatıġlan kiḍin eḍgü atıŋ ḳoḍun
KB 5325 negü tir eşitgil ay aslı beḍük / baġırsaḳ sözi tutsa asġı keḍ ök
KB 5515 ay ilig tapuġçı bu kaç türlüg ol / seçe aḍra tutġıl yaŋılmasu yol
KB 5712 ölüm tutmaz erken ḳılayın tapuġ / ölüm tutsa ḳalġay tapuġlar ḳuruġ
KB 5859 bilir sen kimi tutsa begler yaḳın / kişi barça soŋdar anıŋ bar yoḳın
KB 5933 sözüm tutsa tutġıl ḳala tutmasa / özüŋ körge şeksiz maŋa bütmese
KB 6169 aya aç közi suḳ bu dünya ḳulı / ölüm suḳlanur kör sini tutġalı
KB 6319 usanıp yorıdım awındım üküş / ölüm tuttı bardım kelir uş saŋa
KB 6471 emanet atı bar ḳanı ḳıldaçı / nasiḫat sözi bar ḳanı tuttaçı

Aynı gövdeden maddeler

“tut” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).