DLT sözlüğü · madde
arta- fiil
Tanım
- Bozulmak, çürümek, yozlaşmak: “ed tavar kentü artayur buzulur” mal mülk kendi kendine bozulur, çürür; “yaġuşsa artar öz” (arzu) yaklaşınca öz bozulur; “bu ortu buzulġa, tükel artaġa” bu orta (hal) bozulur, tamamen çürür. Tanıklar: MaitKB2
- Bozmak, yıkmak (Orhon): “ėliŋin törüŋin kem artatı udaçı erti” ilini, töreni kim bozabilirdi. Tanıklar: KT
- “artamaḳ busulmaḳ” bozulma, yıkılma: “etözke ölmek artamaḳ” bedene ölüm ve çürüme. Tanıklar: ManShoR
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): arta- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- artamak 1 (Man) · artamaq 1 (ShoR) · artamaḳ 1 (Mait)
Çekimli biçimler (21):
Bağlamlar
Bütün geçişler (2) →DLT DLT’deki Türkçe parçalar
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 272 | Yıġlap udu | artadım | / Baġrım başın ḳarladım / Ḳaçmış ḳutuġ irtedim / Yaġmur kipi ḳan saçar |
| DLT II, 17 | Eren ḳamuġ | artadı | neŋ-ler uḍu / Tawar körüp üs-leyü es-ke çoḳar |
Aynı gövdeden maddeler
“arta” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).