İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

birle edat

1.235 geçiş 2 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitShoRAHUBK Anlam haritasında göster

Tanım

  1. İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
  2. (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez

Çekimli biçimler (1):

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 474 ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma
DLT I, 474 ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma
DLT I, 182 Alplar birle uruşma, begler birle turuşma
DLT I, 182 Alplar birle uruşma, begler birle turuşma
DLT III, 327 Tanġut ḫanı yupıladı / Ölüm birle töpüledi / Ḳadaşları tapaladı / ölüm körüp yüzi aġdı
DLT I, 367 Toḳış içre urıştım / Uluġ birle ḳarıştım / Tögüz atın yarıştım / Aydım emdi al Utar
DLT I, 167 Udu barıp üküş iwdim / Telim yorıp küçi kewdim / Atım birle tegü awdım / Meni körüp yini aġdı

Aynı gövdeden maddeler

“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).