KT sözlüğü · madde
buyruḳ isim
Tanım
- (Köktürk yazıtlarında) buyruk: kağana bağlı yüksek görevli, komutan: “buyruk begler” buyruk beyleri; “iç buyruḳ” iç buyruk; “buyruḳı yeme bilge ermiş” komutanları da bilgeymiş; “vayşarvan maharaçnıŋ üç ulug küçlüg ınanç buyruḳları” Vaiśravaṇa’nın üç büyük, güçlü, güvenilir komutanı; “ėl içinte tewlig kürlüg buryuḳ bar” ülke içinde hileci, düzenbaz bir komutan var. Tanıklar: KT2BK2MaitTT
- Buyruk, emir: “ḳaltı ḫan buyruḳı” hanın buyruğu gibi; “anıŋ buyruḳı birle” onun buyruğuyla; “ḳaçan kelse olarḳa bir buyruḳ” onlara bir haber (buyruk) gelince. Tanıklar: AbhKuT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): buyruḳ — yalın hâliyle 17 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- buyruḳ 16 (DK, BK, KuT, KT) · buyruk 1 (KT)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →KT Kül Tigin Yazıtı
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 2 | … bod(u)n(u)m : bir(i)ye : ş(a)d(a)pıt b(e)gl(e)r : yır(ı)ya : t(a)rk(a)t : | buyruk | : b(e)gl(e)r : ot(u)z [……………………………..] tokuz og(u)z : b(e)gl(e)ri : bod(u)n … |
| KT D 3 | … ur (e)rm(i)ş : bilge : ḳ(a)ġ(a)n : (e)rm(i)ş : (a)lp ḳ(a)ġ(a)n (e)rm(i)ş : | buyruḳı | y(ė)me : bilge : (e)rm(i)ş (e)r(i)nç : (a)lp (e)rm(ı)ş (e)r(i)nç : b(e)gl( … |
| KT D 5 | buyruḳ | : y(ė)me : bil(i)gs(i)z <(e)rm(i)ş> (e)r(i)nç : y(a)bl(a)k (e)rm(i)ş (e)r( … | |
| KT D 19 | … ilm(e)dükin] üçün : biz(i)ŋe : y(a)ŋ(ı)ltuḳin : üçün : ḳ(a)ġ(a)nı : ölti : | buyruḳı | : / b(e)gl(e)ri : y(ė)me : ölti : on oḳ : bod(u)n : (e)mg(e)k : körti : |