aḍaḳ isim

Tanım

1. Ayak: “teŋriniŋ adaġlarınta töpüsi üze yükünüp” tanrının ayaklarına başını koyarak eğilip; “ėlgin adaḳın” eliyle ayağıyla; “töpöden adaḳnaŋ tıraŋaḳ uçıŋa” tepeden ayak tırnağının ucuna dek; “burḫan adaḳınta yinçürü töpün yükünüp” Buda’nın ayağına baş eğip. Tanıklar: HuastMait2ManU2
2. “aḍaḳın tur-” ayakta durmak: (Tanrı’ya) boyun eğip hizmette durmak; bir işi üstlenip gözetmek: “aḍaḳın turġan erenler, aḍaḳın turġan tişiler” (Tanrı’ya) itaatle duran erkekler ve kadınlar; “erenler aḍaḳın turġanlar uraġutlar üze” erkekler kadınların işini üstlenenlerdir. Tanıklar: KuT2
3. Bir şeyin alt yanı, dibi; ayakucu: “bu kürsi aḍaḳı üç aḍrı turur” bu tahtın ayağı üç çatallıdır. Tanıklar: KB
4. “adaḳı aġır bol-” gebe kalmak: “burḫmawati ḳatun adaḳı aġarlaġ bolup” Brahmavati hatun gebe kalıp. Tanıklar: Mait
5. Sonra gelen, sondaki (Abh’de “adaḳtaḳı” biçimiyle): “kim adaḳtaḳısı tuġurup ordunḳısın” sondaki (evre) öncekini doğurup. Tanıklar: Abh

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aḍaḳ — yalın hâliyle 23 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

• aḍaḳın 53 (KuT, KB) · adaḳın 12 (KB, Abh, TT, Mait)
• aḍaḳ 14 (KB, KuT) · adaḳ 5 (Mait, KB, DLT, AO) · adaq 2 (ShoR) · adak 2 (KT, BK)
• adaḳı 5 (Mait, KB) · aḍaḳı 2 (KuT, KB)
• adakka 3 (Man) · aḍaḳḳa 1 (AH)

Çekimli biçimler (26):