Tanım
- Hâl, durum: “bu ay toldı halin eşitti ilig” hükümdar Aytoldı’nın hâlini işitti; “negü ḳaḍġu tegdi ne erki ḫalıŋ” ne dert dokundu, hâlin nedir; “negü erki ḫalim ölümde kiḍin” ölümden sonra hâlim ne olacak; “bu halıġ körürde meniŋ bu közüm” bu hâli görünce gözüm; “kėŋlik halde hem tarlıḳ halde” bollukta da darlıkta da; “nė ol evvelḳı keçmişler hali” önceki geçmişlerin hâli nedir; “boḍun hali açġıl maŋa” bana halkın hâlini aç. Tanıklar: KuT2KB5
U II’deki ḫalıġġa (ḳalıḳ ‘gök’) N:kalık maddesine taşındı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫal — yalın hâliyle 44 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- hal 39 (EÇS, KB) · ḫal 5 (KB)
- halin 2 (KB) · ḫalin 1 (KB)
- halini 2 (KB, AH) · ḫalini 1 (KB)
- ḫalıġ 2 (KB) · halıġ 1 (KB)
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 273–276 | ḳamuġ ḳazġanıġlı ajun malını yiyümedi bardı körüŋ | halini | tişisi ḳalıp bir aḍın er bile ol anda yatıpan birür sanını |
Aynı gövdeden maddeler
“hal” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).