Tanım
- Kent, şehir: “balıḳ uluşug” kenti ve ülkeyi; “toġu balıḳda süŋüşdümiz” Toğu kentinde savaştık; “şantuŋ balıḳḳa, taloy ügüzke tegmiş yoḳ ermiş” Şantung kentine, denize ulaşan olmamış; “balıḳdaḳı taġıḳmış, taġdaḳı inmiş” kentte olan dağa çıkmış, dağda olan inmiş; “ulusuġ balıḳıġ ėki yartım ḳıltım erser” ülkeyi, kenti ikiye böldümse; “uluş sayu balḳ sayu” her ülkede, her kentte. Tanıklar: KTBK2TSekMaitU
- Balık: “balıḳ ḳudruḳındın ḳozı burnıŋa” Balık burcunun kuyruğundan Koç burcunun burnuna; “ḳaltı balak suv içre yüzerçe” balığın suda yüzmesi gibi. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): balıḳ — yalın hâliyle 430 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- balık 391 (EÇS, Man) · balıḳ 38 (Mait, KB, Abh, BK) · balıq 1 (ShoR)
- balıḳḳa 6 (U, Mait, KP, Abh) · balıḳka 5 (T, Mait, O)
- balıqtaqı 1 (ShoR) · balıḳtaḳı 1 (Mait)
- balıḳdakı 1 (BK) · balıḳdaḳı 1 (KT)
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →BK Bilge Kagan Yazıtı
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 4 | bir yılḳa : beş yolı : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : (e)n ilk : toġu | b(a)lıḳda | : süŋ(ü)şd(ü)m(i)z : |
| BK D 11 | … e)r(i)n : t(a)ş[(ı)k]m[(ı)ş t(a)şra] yo[rı]yur tėy(i)n : kü (e)ş(i)d(i)p : | b(a)lıḳd(a)kı | : t(a)ġıḳm(ı)ş: t(a)gd(a)kı inm(i)ş : tir(i)l(i)p : y(e)tm(i)ş (e)r : bolm … |
| BK D 28 | ot(u)z : y(a)ş(ı)ma : b(e)ş | b(a)lıḳ | / : t(a)pa : sül(e)d(i)m : |
| BK D 28 | b(e)ş | b(a)lıḳ | : (a)nı / üç(ü)n : ozdı: |
| BK D 30 | bir yılḳa : tört : yolı : süŋ(ü)şd(ü)m : (e)ŋ ėlki : toġu : | b(a)lıḳda | : süŋ(ü)şd(ü)m : toġla : / üg(ü)z(ü)g : yüz(ü)ti : k(e)ç(i)p : süsi [ ] (e … |
Aynı gövdeden maddeler
“balık” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).