BK sözlüğü · madde
buyruḳ isim
Tanım
- (Köktürk yazıtlarında) buyruk: kağana bağlı yüksek görevli, komutan: “buyruk begler” buyruk beyleri; “iç buyruḳ” iç buyruk; “buyruḳı yeme bilge ermiş” komutanları da bilgeymiş; “vayşarvan maharaçnıŋ üç ulug küçlüg ınanç buyruḳları” Vaiśravaṇa’nın üç büyük, güçlü, güvenilir komutanı; “ėl içinte tewlig kürlüg buryuḳ bar” ülke içinde hileci, düzenbaz bir komutan var. Tanıklar: KT2BK2MaitTT
- Buyruk, emir: “ḳaltı ḫan buyruḳı” hanın buyruğu gibi; “anıŋ buyruḳı birle” onun buyruğuyla; “ḳaçan kelse olarḳa bir buyruḳ” onlara bir haber (buyruk) gelince. Tanıklar: AbhKuT
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): buyruḳ — yalın hâliyle 17 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- buyruḳ 16 (DK, BK, KuT, KT) · buyruk 1 (KT)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →BK Bilge Kagan Yazıtı
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK D 4 | … ur (e)rm(i)ş : bilge : ḳ(a)g(a)n (e)rm(i)ş : (a)lp ḳ(a)g(a)n : (e)rm(i)ş : | buyruḳı | <y(ė)me > bilge : (e)rm(i)ş (e)r(i)nç : (a)lp (e)rm(i)ş (e)r(i)nç : b(e)gl … |
| BK D 6 | … l](u)rm(ı)ş (e)r(i)nç : y(a)bl(a)k : ḳ(a)g(a)n : / ol(u)rm(ı)ş (e)r(i)nç : | buyruḳı | : y(ė)me : bil(i)gs(i)z (e)rm(i)ş (e)r(i)nç : / y(a)bl(a)k (e)rm(i)ş (e)r( … |
| BK D 16 | … : biz(i)ŋe : y(a)ŋ(ı)tuḳin : y(a)z(ı)ntuḳin : üç(ü)n : ḳ(a)g(a)nı : ölti : | buy[ruḳ]ı | : b(e)gl(e)ri : y(ė)me : ölti : onoḳ : bod(u)n : (e)mg(e)k körti : |
| BK G 13–15 | … / t(a)m(a)n t(a)rḳ(a)n : tunyuḳuḳ: buyla b(a)g(a) t(a)rḳ(a)n : ul(a)yu : / | buyruḳ | […………..] iç buyruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : b … |
| BK G 13–15 | … a)n : tunyuḳuḳ: buyla b(a)g(a) t(a)rḳ(a)n : ul(a)yu : / buyruḳ […………..] iç | buyruḳ | : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : buyruḳ : bunça : (a) … |
| BK G 13–15 | … ḳ […………..] iç buyruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : | buyruḳ | : bunça : (a)mtı : b(e)gl(e)r : ḳ(a)ŋ(ı)m : ḳ(a)g(a)nḳa : (e)rt(i)ŋü (e)rt … |