Tanım
- Bey, soylu, yönetici: “türük begler bodun, bunı eşidiŋ” Türk beyleri, halkı, bunu işitin; “begli bodunlıġ yoŋaşurtuḳin üçün” beylerle halkı birbirine düşürdüğün için; “yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg” yerin ağırlığı dağ, halkın ağırlığı beydir; “begler begin azıttı” beylerin beyini yanılttı; “tanġut begin yaġıladı” Tangut beyiyle savaştı. Tanıklar: KT2BK2DLT3
- Hükümdar, efendi: “bezendim begim boldı ḫaḳan uluġ” yüce hakan beyim oldu, onurlandım; “özüŋ eḍgü ḳolma, begiŋ eḍgü ḳol” kendi iyiliğini değil, beyinin iyiliğini dile. Tanıklar: KB2
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): beg — yalın hâliyle 254 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- beg 251 (KB, Mait, TT, EÇS) · bėg 2 (IB) · beġ 1 (KB)
Çekimli biçimler (38):
begler 198
begi 91
begke 45
begleri 25
begiŋe 16
begin 13
begim 12
beglerke 10
begig 6
begde 4
beglerde 3
beglerig 3
begdin 3
begiŋke 3
begiŋ 2
begiŋni 2
beginiŋ 2
beginde 2
beglergü 2
begimiz 2
beglerim 2
begini 2
begni 2
beglerin 2
beglerinde 2
begli 2
bege 1
beginge 1
beglari 1
beglerigde 1
beglerimiz 1
beglerimizke 1
begnig 1
begniŋ 1
begtin 1
beġım 1
beġıŋ 1
bėgiŋėrü 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →T Tunyukuk Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 32 | … a)zıda : on tüm(e)n : sü t(ė)- / r(i)lti: tir: ol s(a)b(ı)ġ (ė)ş(i)d(i)p : | b(e)gl(e)r | : ḳoop[(ı)n] / y(a)n(a)l(ı)m : |
| T 32 | … n : bod(u)nin s(a)yu : / ı(d)t(ı)m(ı)z : ol s(a)b(ı)ġ (ė)ş(i)d(i)p : on oḳ | b(e)gl(e)ri | : bod(u)ni: ḳoop / k(e)lti : yükünti : k(e)l(ı)ġme : b(e)gl(e)rin : bod(u)n … |
| T 32 | … )p : on oḳ b(e)gl(e)ri: bod(u)ni: ḳoop / k(e)lti : yükünti : k(e)l(ı)ġme : | b(e)gl(e)rin | : bod(u)nin : it(i)p : yıġ(ı)p / (a)zça : bod(u)n : t(e)zm(i)ş (e)rti: on … |
Aynı gövdeden maddeler
“beg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).