ŞU sözlüğü · madde
birle edat
Tanım
- İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
- (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →ŞU Şine Usu Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU K 7 | içgerip yana yorıdım ḳayra başınta üç birküda ḳan süsi | [birle] | [k]atıltı[m] anta (...) |
| ŞU K 12 | Doğu / / D 1: tutdım (...) | birl[e] | (...) anta bükegük<k>e yėtelim kiçe yaruḳ batar erkli süŋüşdim anta sançdı … |
| ŞU D 6 | … ta sançdım anta udu yondim ol ay bėş yėgirmike keyre başı üç birküde tatar | birle | ḳatı toḳıdım sıŋarı bodun |
Aynı gövdeden maddeler
“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).