Derlem sözlüğü · madde
basa edat
Tanım
- (Çoğunlukla “anta/antada basa”) sonra, ardından: “anta basa tört yıŋaḳdaḳı ėligler” ondan sonra dört yandaki hükümdarlar; “antada basa üküş türlüg nom bitig bititdiler” ondan sonra çeşit çeşit öğreti kitabı yazdırdılar; “basa faruḳ erdi” ardından Faruk (Ömer) geldi; “üç oġuz süsi basa kelti” üç Oğuz ordusu ardından geldi. Tanıklar: BKMaitKB
- “basası” ardından geleni, sonraki: “munıŋda basası satıġçı turur” bundan sonra gelen tüccarlardır; “basası bilig ol” ardından gelen bilgidir; “basaḳı” sonraki: “‘ali erdi munda basaḳı” bundan sonraki Ali idi; “basaḳya oḳ” hemen ardından. Tanıklar: ShoRKB3
“ıya basa”, “yėr sub basa bėrti” örneklerindeki basa bas- fiilindendir.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): basa — yalın hâliyle 188 kez
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (197) →KB Kutadgu Bilig
80 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 53 | basa | faruḳ erdi kişi öḍrümi / tili köŋli bir teg boḍun köḍrümi | |
| KB 848 | özüm taplamaz neŋ biri yalġan ol / munıŋda | basası | bu küç ḳılġan ol |
| KB 2913 | munıŋda | basaḳı | bu boşġutları / saḳalsız kerek barça körki yarı |
| KB 4394 | batıġ yinçke sözler ulayın tise / bulardın eşit söz uḳulġay | basa | |
| KB 5416 | tap erdi yana bu ölümde | basa | / ḳara yir ḳatında ölüp oprasa |
Abh Abhidharma (Shogaito)
62 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 33–35 | … tayaḳ bolmaḳ üz-e uyur üçün ḳılġalı sansar -lı nirvan-lıġ anın tadukooş-ta | basa | söz-lemiş ol. |
| Abh.Sho. 858–861 | … anılayu oḳ tarġarmaduḳ üçün tėp üsdürti berü-ki şasdr-taḳı girant-ıġ munda | basa | (ḳodı) böle adırtlayu yörer. |
| Abh.Sho. 1515 | basa | şlok-ta söz-leti erti çınkėrtü töz-lüg baḫşı tėp. | |
| Abh.Sho. 2493–2496 | kėn bar erti balıḳ-çı kişi anıŋa san-ı mıŋ balıḳ tudġu tıldaġ-ında | basa | toor yadıp此魚拽之不出bu balıḳ-ıġ tar -tıp ündürmetin kėn san-ı mıŋ kişi-ler bir … |
| Abh.Sho. 3504–3505 | … ujik-ler üz-e söz-leyür bu bilip öçmek-niŋ oḫşadı tıldaġ-tın tuġmaz-ın次一句云 | basa -ḳı | bir padak üz-e söz-leyür yme ök adın-ḳa bėrmeteçi-sin. |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
35 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.003.47–51 | … ri ġunaprabi manoratide ulatı baḳşılar kutıŋa yükünür-men taḳı yėme antada | basa | üküş türlüg nom bitig--(ig) bititdiler.. yaratdılar.. |
| Mai.Tek.043.14–15 | kim basa | basa | erler karıyurlar ölürler tayarlar ıḳile belgülüg bolurlar |
| Mai.Tek.082.41–45 | … lar teke koç / ... -uglug süsüp ol tamut(uglar) ... -ça yançarlar.. antada | basa | (ört-) -lüg temirlig baglar üze yatu--rurlar |
| Mai.Tek.103.27–36 | … barır kaltı yaġı alkınmış yula teg taŋ başıntaḳı uyaḳur yulduzlar teg basa | basa | teŋri yėrintin tayar--lar ... |
| 2b-10 | basa | basa yėr teprer . . |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.1.V/3–5 | basa | tüü törlüg ad[roq]q adroq ḫua çeçek saçıp ol [çi]ndan türtmiş mandal içint … | |
| Sho.Rosia 7.2 /153 | oza] tükedtim ḳamaġ ada-tın yêrtinçü | basa | têrilteçi [/// :: |
| Sho.Rosia 7.2 /361 | basa | basa | taḳı ç[omar batar-] lar :: |
| Sho.Rosia 8.3 /46 | anta | basa-ḳı | yorıġuluḳ 行 -lar budıḳ-ı yalbırġaḳ-ı teg üçün. |
| Sho.Rosia 8.3 /187–189 | munda | basa | {艹+廾} -lar üçünç asanki başlaġ-ı sekiz-inç oron-ḳa 入 -ler sekiz(-inç) oron … |
U Uigurica I-IV
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y. 52,1- III 21-19–20 | anta | basa | tört yıngaḳdaḳı ėligler begler barça öz öz ulus-larıŋa bardılar |
| U II, T. III M. 207.-69–73 | … p .. ėki suġ aŋrek-ler-ni [!] egip ėki uluġ aŋrek-ler-ni [!] yapsurup anta | basa | bu darnı-nı[!] ögülüg saġınġuluġ ol .. |
| U II, T. III M. 207.-74–81 | … p .. alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ samadi dyan-ları üze saġınu yükünüp anta | basa | darnı-nı[!] sekiz yüz ḫata oġıḳuluġ ol .. |
O Ongin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| O 5 | b[asa] | Tabġaçda yırya At(ı)g Oġuz ara yėti eren yaġı bolmiş ḳaŋım…. Teŋriken ėyin … |
BK Bilge Kagan Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK D 32 | üç oġ(u)z : süsi : | b(a)sa | : k(e)lti : |
T Tunyukuk Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 32 | … : k(e)lm(i)şi: (a)lp tidi: tuym(a)dı: t(e)ŋri um(a)y : / ıduḳ y(ė)r sub : | b(a)sa | b(ė)rti (e)r(i)nç : n(e)ke t(e)z(e)r biz |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 178b. 180-71–78 | yitlint -ürür anın tınlıġlar öpke nızbanı ların ıya | basa | umadın oḳ . uzun sansar içindeki otça öpelür opuça kinlenür -ler teksinürl … |
Sek Sekiz Yükmek
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.48 (Ia) | tegir ḳamġ ḳutlar waḫşiklar turḳaru iye | basa | küyü küzedü |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 161–164 | köni söz ‘asėl teg bu yalġan | basa | basal yip açıtma aġız yi ‘asėl bu yalġan söz ig teg köni söz şifa‘ bu bir … |
Aynı gövdeden maddeler
“basa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).