İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

basa edat

197 geçiş 6 biçim 11 eser KBAbhMaitShoRUOBKT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Çoğunlukla “anta/antada basa”) sonra, ardından: “anta basa tört yıŋaḳdaḳı ėligler” ondan sonra dört yandaki hükümdarlar; “antada basa üküş türlüg nom bitig bititdiler” ondan sonra çeşit çeşit öğreti kitabı yazdırdılar; “basa faruḳ erdi” ardından Faruk (Ömer) geldi; “üç oġuz süsi basa kelti” üç Oğuz ordusu ardından geldi. Tanıklar: BKMaitKB
  2. “basası” ardından geleni, sonraki: “munıŋda basası satıġçı turur” bundan sonra gelen tüccarlardır; “basası bilig ol” ardından gelen bilgidir; “basaḳı” sonraki: “‘ali erdi munda basaḳı” bundan sonraki Ali idi; “basaḳya oḳ” hemen ardından. Tanıklar: ShoRKB3

“ıya basa”, “yėr sub basa bėrti” örneklerindeki basa bas- fiilindendir.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): basa — yalın hâliyle 188 kez

Çekimli biçimler (5):

KB Kutadgu Bilig

80 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 53 basa faruḳ erdi kişi öḍrümi / tili köŋli bir teg boḍun köḍrümi
KB 848 özüm taplamaz neŋ biri yalġan ol / munıŋda basası bu küç ḳılġan ol
KB 2913 munıŋda basaḳı bu boşġutları / saḳalsız kerek barça körki yarı
KB 4394 batıġ yinçke sözler ulayın tise / bulardın eşit söz uḳulġay basa
KB 5416 tap erdi yana bu ölümde basa / ḳara yir ḳatında ölüp oprasa

Abh Abhidharma (Shogaito)

62 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 33–35 … tayaḳ bolmaḳ üz-e uyur üçün ḳılġalı sansar -lı nirvan-lıġ anın tadukooş-ta basa söz-lemiş ol.
Abh.Sho. 858–861 … anılayu oḳ tarġarmaduḳ üçün tėp üsdürti berü-ki şasdr-taḳı girant-ıġ munda basa (ḳodı) böle adırtlayu yörer.
Abh.Sho. 1515 basa şlok-ta söz-leti erti çınkėrtü töz-lüg baḫşı tėp.
Abh.Sho. 2493–2496 kėn bar erti balıḳ-çı kişi anıŋa san-ı mıŋ balıḳ tudġu tıldaġ-ında basa toor yadıp此魚拽之不出bu balıḳ-ıġ tar -tıp ündürmetin kėn san-ı mıŋ kişi-ler bir …
Abh.Sho. 3504–3505 … ujik-ler üz-e söz-leyür bu bilip öçmek-niŋ oḫşadı tıldaġ-tın tuġmaz-ın次一句云basa -ḳı bir padak üz-e söz-leyür yme ök adın-ḳa bėrmeteçi-sin.

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

35 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.003.47–51 … ri ġunaprabi manoratide ulatı baḳşılar kutıŋa yükünür-men taḳı yėme antada basa üküş türlüg nom bitig--(ig) bititdiler.. yaratdılar..
Mai.Tek.043.14–15 kim basa basa erler karıyurlar ölürler tayarlar ıḳile belgülüg bolurlar
Mai.Tek.082.41–45 … lar teke koç / ... -uglug süsüp ol tamut(uglar) ... -ça yançarlar.. antada basa (ört-) -lüg temirlig baglar üze yatu--rurlar
Mai.Tek.103.27–36 … barır kaltı yaġı alkınmış yula teg taŋ başıntaḳı uyaḳur yulduzlar teg basa basa teŋri yėrintin tayar--lar ...
2b-10 basa basa yėr teprer . .

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.1.1.V/3–5 basa tüü törlüg ad[roq]q adroq ḫua çeçek saçıp ol [çi]ndan türtmiş mandal içint …
Sho.Rosia 7.2 /153 oza] tükedtim ḳamaġ ada-tın yêrtinçü basa têrilteçi [/// ::
Sho.Rosia 7.2 /361 basa basa taḳı ç[omar batar-] lar ::
Sho.Rosia 8.3 /46 anta basa-ḳı yorıġuluḳ 行 -lar budıḳ-ı yalbırġaḳ-ı teg üçün.
Sho.Rosia 8.3 /187–189 munda basa {艹+廾} -lar üçünç asanki başlaġ-ı sekiz-inç oron-ḳa 入 -ler sekiz(-inç) oron …

U Uigurica I-IV

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y. 52,1- III 21-19–20 anta basa tört yıngaḳdaḳı ėligler begler barça öz öz ulus-larıŋa bardılar
U II, T. III M. 207.-69–73 … p .. ėki suġ aŋrek-ler-ni [!] egip ėki uluġ aŋrek-ler-ni [!] yapsurup anta basa bu darnı-nı[!] ögülüg saġınġuluġ ol ..
U II, T. III M. 207.-74–81 … p .. alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ samadi dyan-ları üze saġınu yükünüp anta basa darnı-nı[!] sekiz yüz ḫata oġıḳuluġ ol ..

O Ongin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
O 5 b[asa] Tabġaçda yırya At(ı)g Oġuz ara yėti eren yaġı bolmiş ḳaŋım…. Teŋriken ėyin …

BK Bilge Kagan Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK D 32 üç oġ(u)z : süsi : b(a)sa : k(e)lti :

T Tunyukuk Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 32 … : k(e)lm(i)şi: (a)lp tidi: tuym(a)dı: t(e)ŋri um(a)y : / ıduḳ y(ė)r sub : b(a)sa b(ė)rti (e)r(i)nç : n(e)ke t(e)z(e)r biz

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 178b. 180-71–78 yitlint -ürür anın tınlıġlar öpke nızbanı ların ıya basa umadın oḳ . uzun sansar içindeki otça öpelür opuça kinlenür -ler teksinürl …

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.48 (Ia) tegir ḳamġ ḳutlar waḫşiklar turḳaru iye basa küyü küzedü

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 161–164 köni söz ‘asėl teg bu yalġan basa basal yip açıtma aġız yi ‘asėl bu yalġan söz ig teg köni söz şifa‘ bu bir …

Aynı gövdeden maddeler

“basa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).