İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

burun edat

77 geçiş 2 biçim 6 eser KuTKBUMaitSekAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Önce, önceden (çoğunlukla “-da/-dın burun”): “anda burun kim töşek ḳatmas siler” onlarla birleşmeden önce; “olarda burun perilerdin ademilerdin” onlardan önce cinlerden, insanlardan; “bu künde burun” bugünden önce; “ölümni körmekiŋizde burun” ölümü görmenizden önce; “burun başḳa börkni keḍer baş kerek” börkü giymek için önce baş gerekir; “burunḳı” önceki. Tanıklar: KuT2KBAH
  2. Burun: “köz kulġaḳ burun til et’öz köŋül” göz, kulak, burun, dil, beden, gönül; “burun aġrıġ igig” burun ağrısı hastalığını; “burun bilig” koku bilinci. Tanıklar: SekMait

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): burun — yalın hâliyle 76 kez

Çekimli biçimler (1):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

59 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/11a3 143 çın-oḳ arzulayur erdiŋiz ölümni körmekiŋizde burun çın-oḳ kördüŋüzler sizler baḳa turur sizler
Ku. T. 31/26b1–2 67 yad ḳılmadı mu ademi kim biz törüttimiz anı anda burun ermez erdi nerse
Ku. T. 33/62a3 53 bütünlükin tandılar aŋar munda burun atarlar belgüsüz ıraḳ yerdin
Ku. T. 35/67b2 78 bütünlükin ıḍtımız yalavaçlar sėnde burun olardın ol kim ḳıssa ḳıldımız seniŋ üze olarda ol kim aymaz-miz seniŋ üze …
Ku. T. 37/37a1 … sizke taŋrı körklüg yanut eger yüz ewürse siz neçük kim yüz ewürdiŋiz anda burun ḳınayur sizni ḳatıġ ḳın birle

KB Kutadgu Bilig

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 220 ḳayu öḍte erse bu künde burun / biligligke tegdi beḍükrek orun
KB 263 ḳalı bilgeke tegse ilde orun / ol il boldı törde taḳı keḍ burun
KB 1131 burun ıḍġum erdi ḳamuġ eḍgülüg / asıġ ḳılġay erdi yarın belgülüg
KB 3083 nerek bu ḳaraŋḳu tünerig orun / süzük meŋü ilke aşunġıl burun
KB 5298 aya beg boluġlı boḍunda burun / burun ıḍ bu beglik sen itgil orun

U Uigurica I-IV

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III, M. 225.- 45.-5 … aḳrımaḳ-lıġ igig .. tapsız bolm . . . [aḳ-] -lıġ igig .. köz aġrıġ igig .. burun aġrı .. [ġ] igig aġız aġrıġ igig .. boġuz aġrıġ igig yürek aġrıġ igig .. ö …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.042.07–09 inçe kaltı köz kulġaḳ burun til et- -(üz) (köŋül) (ol) köŋül bilig ... körmezi / / - ...

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.398 (Ia) burun bilig törtünç til bişinç et’öz bilig altınç koŋül

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 297–300 … aş kerek telim mal üküş ḳul ḳara-baş kerek ėgėr yıġdıŋ erse ‘umürluḳ tavar burun başḳa börkni keḍer baş kerek

Aynı gövdeden maddeler

“burun” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).