Derlem sözlüğü · madde
buyan isim
Tanım
- (Budist) sevap, erdem (puṇya): “üküş türlüg buyan edgü kılınç kılmış” çeşit çeşit sevap, iyi iş işlemiş; “ḳutı buyanı yoq erip” kutsallığı, sevabı olmayıp; “bo ögmiş buyanım küçinte” bu övgümün sevabının gücüyle; “bışrunmışın buyan evrip” uyguladığı (işlerin) sevabını (başkalarına) aktarıp; “otuz iki ḳut buyanın” otuz iki kutlu erdem belirtisiyle; “tŋridem ḳut buyan” tanrısal kut ve erdem. Tanıklar: Mait2AbhTTAOShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): buyan — yalın hâliyle 39 kez
Çekimli biçimler (21):
Bağlamlar
Bütün geçişler (77) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.05–09 | anı üçün inçe saḳınu etgintimiz.. ilki ajunta üküş türl(ü)g | buyan | edgü kılınç kılmış ogrınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp … |
| Mai.Tek.001.62–66 | taḳı yėme b(u) | buyan | edgü kılınç közünür üd(te) amraḳ ėçimiz kutbulmuş oġul ınanç silik teŋri b … |
| Mai.Tek.025.05–08 | ol üdte berü alku çambudvip uluştaḳı tınlıglar.. üküş türlüg | buyan | edgü kılınç (kı)lurlar.. |
| 6a-3 | inçip yme şakimun [burḫan şazi-] nınta | buyan | [edgü ḳılınç ḳı]lmış . . . |
| Mai.T-11.13b.02–10 | … luġ ögrünç köŋül öritiŋ bilge baḫşı siziŋ oġul<l>uġ eridiniŋizni(n)g ḳutın | buyan | ın siziŋte ertuḳ neçük uḳġay biz .. |
Abh Abhidharma (Shogaito)
20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho.177 | alḳu | buyan | edgü ḳılınç-ı azumış-lar-nıŋ. |
| Abh.Sho. 457–459 | … aramit bolur bilge biliglig yėvig tizig serinmek ḳadıġlanmaḳ ikigü yumdaru | buyan | yumdaru bilge bilig bolur tėp. |
| Abh.Sho. 1046–1058 | … dın-lar alġalı umaġu-sın neçe bilser-ler yme nudaġ uzadı ḳayu bışrunmış-ın | buyan | evrip buşı berür-ler tınlġ-lar-ḳa neçe evrip buşı bėrser-ler yme adın-lar- … |
| Abh.Sho. 1046–1058 | … ġ meŋi-lig ḳılġalı nom uġuş-ındaḳı tınlġ-lar-ıġ munı munçulayu üdlüm üdlüm | buyan-lar-ı | ikileyü ükliyür aşılur neçe. |
| Abh.Sho. 1067–1076 | … adın-lar ermez yanduru kentü öz-ler-i (ök) bulur-lar : küsüş-te <yorımış> | buyan-ı | üz-e ulatı evrip buşı bėrmiş buyan-ı üz-e : öz-li adın-lı ikigü-ke asıġ tu … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 3.1.4.R /4–6 | birök qayu kişiniŋ qutı | bu[yan]ı | yoq erip /// bütmez erser : ötrü küntemek üç qata ög [darniġ] // üçer qata … |
| Sho.Rosia 7.2 /295 | ’erter öŋünki | buy[annıŋ | üzesinte :: |
| Sho.Rosia 8.3 /32 | alḳınçsız tüke/-dinçsiz | buyan-lar | 智 -ler yivig-lerig tolġurup. |
| Sho.Rosia 8.3 /65 | birgerü yıġıp ança teŋlig anta pratikabut-lar-nıŋ/ | buyan-ların | . |
| Sho.Rosia 8.3 /72 | buyan | edgü ḳılınç-ın burḫan-larda öŋi kim bolġay (tüzü tükel) 脱言 udaçı :: |
U Uigurica I-IV
10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II, Y., 48-59–62 | … ış ed tvar ḳaltaçı ermiş tėp bilip uḳup .. artamaḳsız bozulmaḳsız ed tavar | buyan | edgü ḳılınç-ta adın yoġ tėp .. anın bu alḳu ayıġ ḳılınç-larıġ arıtdaçı kşa … |
| U II, T. II, Y., 48-64–66 | … taiḫan ḫan kümse ḫatun tŋrim mışan ḫan çaisi waŋ beg ulatı tŋri-ler-ke bu | buyan | edgü ḳılınç küçinte tŋridem küçleri küsün-leri parivar ḳuvraġ-ları aşılıp … |
| U II, T. II, Y., 48-67 | … edgü ḳılınçıġ avırar- mn çituŋ sali-ke .. ayıtmışḳa taġai toŋa saŋun-ḳa bu | buyan | edgü ḫılınç küçinte közünür-de igsiz bolup kininte sansar emgekindin ozmaḳ … |
| U II, T. II, Y., 48-68–71 | … ėl oŋurt ḳarçuḳı-ġa ḫutluġ üzük-ke atam bai epe çaŋşi-ḳa anam köset-ke bu | buyan | edgü ḳılınç küçinte .. yalŋug ajunınta toġmaḳ oġrınta yvlaġ ḫılınçlarġa ya … |
| U II, T. II Y 42.-84 | bu | buyan | edgü ḫılınç ḫamaġ üç yüz altmı(ş) .. tŋri-lerke öŋ ülüş bolzun |
TT TT I-X
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-1–2 | üj -küŋde . tŋridem ḳut | buyan | utmaḳ yigedmek kntün ornantı . ödüŋde . kün tŋri ḳaitsı-sı açıltı . |
| T II Y 36. 2. -29 | buyan | edgü ḳılınç ḳıl . | |
| T II Y 36.15-66–69 | … gei . bu ırḳ kim-ke kelser süü-de erser sançıtur . balıḳda erser ḳorayur . | buyan | edgü ḳılınç ḳılġu ol . birök bu ḳatḳa birmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ay … |
| T II Y 36.11-171–172 | irtekün twraḳ | buyan | ḳıl . aşnuḳan irgürü etüz -üŋin küzed . |
| T III D 25925. 26020.-105 | ol | buyanıŋız | tüşinte . utḳuraḳ burḫan . . . . . . . . . [.] . . -lar birle ḳarşısız . t … |
AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AO-41–44 | bodistv körklüg ḳaŋım-ay bo ögmiş | buyan-ım | küçinte bud ködürm-e tınl(ı)ġ-lar burḳan ḳutın bulz-un-lar : |
| AO-66–68 | bo | buyan-nıŋ | arış arıġ edgülüg tüş-inte bodistv uġuş-luġ ḳaġan ḳatun tük tümen yaşaz-un |
| AO-71–74 | … ız-nıŋ ançulayu oḳ tuġmış ḳadaş tınl(ı)ġ-lar uġuş-ı-nıŋ aşaġuluḳ yaşaġuluḳ | buyan-ları | asılıp üsdelip alḳu tınl(ı)ġ-lar asıġ-ı üçün burḳan bolz-un-lar |
Man Manichaica I-III
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-285–227 | kayu kutluglar okısar-lar | buyanlar | unıtmazun-lar m(a)nastar hirza |
Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II-14 | … . . ] [. . . ] -da ḳotmatın ḳutġa[r . . . . . ] [. . . ] tınlġ-larıġ tŋrim | buyan | [. . . ] [. . . . .] köŋülümin boşġurayın tŋri[m . . . ] [. . . . .a]ltı p … |
Aynı gövdeden maddeler
“buyan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).