Derlem sözlüğü · madde
emgeklig sıfat
Tanım
- Acılı, ıstıraplı, sıkıntı çeken: “emgeklig yüzin iye taya badari braman inçe tėp tėdi” Brahman Bādari acılı yüzünü eğip şöyle dedi; “muntaġ emgeklig yolda tüşmiş tururlar” böyle acılı yola düşmüşlerdir; “emgeklig taluy ögüzden üner” acılı okyanustan çıkar; “ol ḳamaġ emgekligler emgekinte antaġ ḳurtulur” o bütün acı çekenler acılarından öylece kurtulur; “emgeklik üç yavlaḳ yol” acılı üç kötü yol; “emgekli meŋili” acılı ve mutlu. Tanıklar: KİPSek2MaitUSukh
emgekli, emgeklik ve TT’deki emkeklig yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): emgeklig — yalın hâliyle 34 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- emgeklig 33 (Mait, ShoR, Abh, U) · emgekliġ 1 (U)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (47) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.010.23–27 | … ka⟧ (bė)ş yüz yaratmaḳ kim bėrimim / -.. ötep inçin ereyin bu savag ėşidip | emgeklig | yüzin iye taya badari braman inçe tėp tėdi.. |
| Mai.Tek.044a.07–09 | busuş kadġu emgek tolġaḳ sıḳıg taŋıg ulug | emgeklig | ükmek belgülüg bolmaḳı bolur.. |
| Mai.Tek.074.44–48 | ayagka tegimlig teŋrim.. kimler erki bular muntag | emgeklig | ne ayıg kılınç küçinte bu muntag ajunlarda tugdılar erki.. ötrü tükel bilg … |
| Mai.Tek.106.01–06 | ... -zin ıdalamış ... inçip yėme avış tamu--da tugmış | emgeklig | tınlıglarnıŋ emgekin tolġa(kın) körüpen şariputri arhant ança yarlıḳançuçı … |
| 3a-22 | … luḳ sarp ḳurtġarġuluḳ [bolurlar] yüz ygrmi yılta eksük yaşasalar . . artuḳ | emgeklig | tolġaḳlıġ bolurlar . . |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.1 /40–41 | montaġ yaŋ üze [örit]ip | emgekligin | titmedin tınlġlarıġ qutġar [-ġu] ol : |
| Sho.Rosia 2.2.5.R /4 | emgek -liglerig | ozġurup edgülüg asıġ bérteçi : | |
| Sho.Rosia 5. 1 | busuş qadġu emgek tolġaq sıqıġ taŋıġ uluġ | emgeklig | ükmek blgülüg bolmaqı bolur : |
| Sho.Rosia 6.3.2 /35 | … -e 問如是道 nomlayur montaġ os[uġluġ nomuġ 宿命之] 業 öŋre aj-undaḳı ḳılınçıġ 行苦行故 | emgeklig | yorıḳ-ta yo[rıġu üçün 悉] 能吐之 barçanı bolur yanturġalı et’öz-deki ḳılınç-ıġ … |
| Sho.Rosia 7.2 /60–87 | … ’öz-teki köŋül-teki nomuġ uz-aḍı uyur [yıġınġalı tegiŋeli 断 ///] tarġarmaḳ | emgek-lig | uruġuġ 聞大師説法 eşidtük-te ulu[ġ baḫşınıŋ nomlamış] montaġ montaġ nomın 則ötrü … |
Abh Abhidharma (Shogaito)
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 285 | emgek-lig | tüş-üg tardmaz emgek-lig tüş-nüŋ alḳınu tükedmeki erser. | |
| Abh.Sho. 285 | emgek-lig tüş-üg tardmaz | emgek-lig | tüş-nüŋ alḳınu tükedmeki erser. |
| Abh.Sho. 1877 | olar-ta ürlügsüz-li | emgek-li | (ikigü) bolur öz töz. |
| Abh.Sho. 3523–3524 | 如一有漏ḳaltı bir aḳıġ-lıġ ed-ig | emgek-li | tėrgin-li iki kėrtü-ler-ke ėrdeçi uġur üz-e aŋayu々bildükte. |
| Abh.Sho. 4509–4510 | … n erser tėrip büdürteçi erür niz-vanı ḳılınç yıġılmaḳ tėrilmekin-tin büder | emgek-lig | tüş tėp有餘师説 bar adın baḫşı-lar söz-ler oḫşadı nom-ḳa tıldaġ bolur üçün. |
U Uigurica I-IV
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y.32-6–7 | irinç lġ umuġsz inaġsz bu tınlġ-lar muntaġ | emgeklig | …. [yol]da tüşmiş tururlar... |
| U II, T II S.2b-1-6–8 | bosuş ḳadġu emgek tutyaḳ sıḳıġ tangıġ uluġ | emgek-lig | ög-mek blgülüg bolmaḳı bolur |
| U II, T. III M. 207 a II.-59 | … . alḳu ayıġ yavız yol-larıġ artuġraġ uz arıtdaçı .. örtük tıtıġ-larıġ alḳu | emgek--liġ | toḳum-larıġ bosdaçı artadtaçı .. tamu-lı yılġı-lı erklig ḫan yėrtinçü-sin … |
TT TT I-X
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III D 2606-48–49 | b //////// biz sizniteg . burḫanlıġ kün tŋrig körkelii [.] boḳaġu-taḳılar | emkeklig | . bu sansar-ta ḳaltımız [.] |
| T III D 2606-50 | emkeklig | taluitın keçürtüŋüz . | |
| T III D 2608.-109–111 | emkeklig | tolġaḳlıġ tınlġ-larḳa . tınḳuluḳ orunta ürükin . tıı turḳaru meŋiligü . . … |
Sek Sekiz Yükmek
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.47 (Ia) | --- ḳurtulur | emgeklig | taluy ögüzden üner meŋülüg meŋike |
| Jut.Sek.T-1.423 (Ia) | tamudaḳı | emgeklig | tınlġlar alḳu ozdı ḳutrultı edgü et’özke kirdiler |
| Jut.Sek.T-1.451 (Ib) | emgekli | meŋili kentün kötürür tersig könig yme ḳıltaçı --- öz |
KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KİP 11 | ol ḳ (amaġ) | emgekligler | emgekinte antaġ ḳurtulur |
| KİP 185–186 | ayıġ irinç yarlıġ umuġsuz ınaġsız | emgeklig | tınlıġlar öginte ḳaŋınta taḳı yegrek adasınta tudasınta ara kirür ozġurur |
KP Kalyanamkara Papamkara
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarSukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-33–38 | … urḫan ḳutın bulup otun sıŋarḳı ḳamaġ yėr [suv]daḳı tişi tınlġ-lar kntü-nüŋ | emgeklig | arḳasız etö[zin] yėrip ozuġ- - sap mėniŋ atımın ėşdip arıġ : siz:ksiz kürt … |
| T II S-39–49 | … köz:lerin açayın t[ŋ]rim [b]ilig -siz : bilig yumurtġasın b[. . .] [t]ŋrim | emgeklik | üç yavlaḳ yol[uġ . . .] [. . .]yin tŋrim mŋilig bir ed[. . . . . . ] [. . … |