emgen- fiil

30 geçiş 13 biçim 8 eser Mait Sek Man KİP Abh U KP ShoR Anlam haritasında göster

Tanım

Acı çekmek, sıkıntıya katlanmak; çile çekmek: “altı yıl tapavan berkte duşkaraçar emgek emgenmişin” altı yıl çile ormanında ağır çile çekmiş olarak; “ertiŋü emgek emgenür irti” çok acı çekiyordu; “bu yėrtinçüde sansız tümen tınlıġlar emgenser” bu dünyada sayısız canlı acı çekerse; “alḳu tınlġlar üçün ḳadıġlanıp emgenip” bütün canlılar için çabalayıp çile çekip; “özüti ozakı özke emgentükin” ruhunun bedende acı çektiğini. Tanıklar: KİP Sek Mait Abh Man

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): emgen- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (13):

emgenür 7 emgenser 6 emgenip 4 emgenmiş 3 emgenürler 2 emgengey 1 emgenmedin 1 emgenmişin 1 emgentiler 1 emgentükin 1 emgenü 1 emgenürbiz 1 emgenmekig 1

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Mai.Tek.001.25–28	evde ünüp altı yıl tapavan berkte duşkaraçar emgek	emgenmişin	viçrazan örgün üze olurup tört türlüg şamnu süsin utup töz--kerinçsiz burk …
Mai.Tek.048.08–10	uḳtuŋmu sen şanki yüz kalp üç asaŋı üdteki meniŋ	emgenmiş	kşan üdlerim ança ödüş artmadı..
Mai.Tek.067.27–29	... birük yėyür yuŋlayur erser ... (ol) üdün avış tamuda aç(ıg) (emgek)	emgengey	sizler..
Mai.Tek.076.09–12	… yu) tü(kel bilge maytrı burkan) ... / / arka ... - / kü- ... örtenü ...	emgenür-biz	..
Mai.Tek.084.47–52	ol antag uzun künün tünün bir altı mıŋ yıl yaş yaşap emgek	emgenürler	.. üç adrı şişlerig tevip kozlug oylarda südrüyürler temirlig örtlüg yalınl …

Jut.Sek.T-1.11 (Ia)	aġr ḳıynḳa tegürür ertiŋü emgek	emgenür	irti b[ ]
Jut.Sek.T-1.15 (Ia)	--- aç yoryur ertiŋü emgek	emgenür	öz biligsiz trs --- ḳılınçın
Jut.Sek.T-1.72 (Ib)	artuḳ küçlüg ’erip ertiŋü ---	emgenser	biligsiz küniçi küvençeŋ
Jut.Sek.T-1.102 (IIc)	barımlıġ bolur artuḳ	emgenmedin	ḳazġanç ükin kirür azu ıraḳ
Jut.Sek.T-1.220 (IIc)	tuġar ölür taluy ögüzte emgek	emgenür	burḫanlarnıŋ nomın adın yme eşidmez

T II D 173 a1-311–315	anta ötrü özüti ozakı özke	emgentükin	iglemekin ölmekin kop yėrde açıg emgek körtükin yme irinç kişi oglı k(e)nt …
T II D 173b2-392–395	kim etöz üçün	emgenser	tolgansar yme an(ı)ŋ utlısı etözke ölmek artamak bulunçı ol
T II D 173a2-440–444	üküş üdte berü	emgenmiş	emgek(e)-mezin unıtalam m(e)ŋigü m(e)ŋigü sevinçlig ögrünçlüg ⟦T II D 173a …
T II D 172b-575–578	takı inçe k(a)ltı agr[uklug] uzuntonlug eŋip tugur[guluk] üdke az	emgenür	ken ögrünçü körür

KİP 9–10a	tözünüm birük bu yėrtinçüde sansız tümen t (ınlıġlar) …	emgenser	ol emgekinte ḳuanşi im pusarḳa umuġ ınaġ tutup … atasar … bu bodisvt kentü …
KİP 34–39	… uzun yana yoḳıla kėlip ḳınlıḳta kirip ba-… -mış baġda buḳaġuda yatıp emgek	emgenser	ol emgekinte ḳuanşi im pusar atın atasar ḳut ḳolu yalvara ötünser baġda bu …
KİP 78–80	… ḳa tapıġ uduġ ayamaḳ çitlemek atamaḳ (kirt) günmekte ulatı tėgürgeli emgek	emgenser	ol emgeki neŋ yoḳsuz bolmaz . .

Abh.Sho. 406	alḳu tınlġ-lar üçün ḳadıġlanıp	emgenip	tileyü bolmış üçün tuyunmaḳ-ıġ.
Abh.Sho. 3716–3717	… çün tegzinmek ulalmaḳ-ı従設劬勞yoḳsuz bdatı bolur ḳılmış-ıŋız-lar ḳadıġlanmaḳ	emgenmekig	nedegin tėptėser.