Derlem sözlüğü · madde
ig isim
Tanım
- Hastalık, dert: “bilig bilse ötrü yırar erde ig” bilgi bilirse insandan hastalık uzaklaşır; “ig aġrıġ kėtdi” hastalık, ağrı gitti; “teŋ teŋ ig aġrıġ ada tuda kelürür” türlü türlü hastalık, ağrı, tehlike getirir; “bu yalġan söz ig teg köni söz şifa‘” bu yalan söz hastalık gibidir, doğru söz şifadır; “eger bolsa sizler ig yėrgen” eğer siz acı çekiyorsanız; “ayu birdim emdi igim hem emim” derdimi de ilacımı da söyledim; “tapuġ birle yazuḳ igin emletür” hizmetle günah hastalığını tedavi eder; “igler yeme sewriyür” hastalıklar da azalır. Tanıklar: SekTTKuTKB2DLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ig — yalın hâliyle 83 kez
Çekimli biçimler (20):
Bağlamlar
Bütün geçişler (161) →KB Kutadgu Bilig
71 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 156 | bilig ma‘nisi bil negü tir bilig / bilig bilse ötrü yırar erde | ig | |
| KB 1081 | kişi barça igler kör eḍgü bolur / saŋa yalŋuz ermez bu | ig | ay unur |
| KB 2848 | közi suḳ kişiniŋ ḳılınçı yig ol / ḳılınç yigiliki erke teŋsiz | ig | ol |
| KB 4358 | tirig bolsa yalŋuḳ yime | igler | ök / emçi körse otun emler ök igin |
| KB 5021 | bu erdi meniŋ bu | igimke | emi / sewindürdi emdi menŋ köŋlümi |
U Uigurica I-IV
26 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II B1-7-28–29 | bürtmek tıltaġınta meŋi teginmek emgek teginmek | igin | açaġı teginmek blgülüg bolur |
| U II, T. III, M. 182-30 | … ta ulatı .. alḳu tutdaçı oḳus-ların-tın törçimis ėsi--mek-lig . . . [kezig | igig | .. bir] kün-lüg T. III M. 225. tün-lüg ėsimek-lig kezig igig ėki kün-lüg … |
| U II, T. III, M. 182-30 | … ün--lüg tün-lüg ėsimek-lig kezig igig .. T. III M. 225. uzadu ėsimek-lig | ig-lerig | .. yiil tüz--lüg ig-lerig .. sarıġ tüz-lüg lisip tüz--lüg .. sanipat tüz-l … |
| U II, T. III, M. 225.- 45.-5 | yarım . . . . / et’özi aḳrımaḳ-lıġ | igig | .. tapsız bolm . . . [aḳ-] -lıġ igig .. köz aġrıġ igig .. burun aġrı .. [ġ … |
| U II, T. III, M. 225.- 45.-5 | … .. köz aġrıġ igig .. burun aġrı .. [ġ] igig aġız aġrıġ igig .. boġuz aġrıġ | igig | yürek aġrıġ igig .. öŋüç aġrıġ igig ..ḳulḳḳ aġrıġ igig .. yürek aġrımaġıġ … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.005.38–42 | … ölür özinte ozġurup arha(nt) kutıŋa tegürü yarlıḳadı dya(n) ... baş agrag | iginte | oz(ġurup) ... |
| Mai.Tek.041.57–62 | … çte ötgürü börtmek bolur.. börtmek tıltaġınta meŋi teginmek emgek teginmek | igin | açaġı teginmek belgülüg bolur.. ötrü bodis(a)v(a)tnıŋ inçe saḳınçı bolur.. |
| Mai.Tek.054.25–28 | … r kop kamag ajunta bilge biligke tükellig bolur içgü ot buşı bėrser.. alku | igler | nizvanı--larıg üzmeledeçi bolur.. |
| Mai.Tek.060.08–11 | tarıḳdı taḳı yėme inisi ... - | ig | kutġarkalır üçün antiris / / / lug tınlıg osuglug avış (tamuḳa) baru yarlı … |
| Mai.Tek.111.34–36 | ... inçip ilkideki ... - | igleri | üçün inçe ... -rler ... tükel bilge maytrı (burk)an bizni körmezün |
Abh Abhidharma (Shogaito)
15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 61 | … l samapadi-koşuġ. inçip vaybaş-şastr-ta neçe söz-leser yme sekiz bölük-ler | ig | yörüg töz-i tüzü yapa bolmatuḳ erür. |
| Abh.Sho. 1430 | … altı (nedeg) yėrdinçü-teki odaçı (baḫşı)-lar kördükte ḳayu et’öz-te bar-ın | ig(-niŋ) | turġuluḳ tıldaġ(-ı). |
| Abh.Sho. 1437–1440 | … ġ-a ḳadıp (ḳavşurup) yöründek boldaçı ot-uġ <öunı üz-e kėdermeki erser> ol | igig | ol igig ot ig-niŋ tıldaġ-ı birle uġrayu ḳarşı üçün çoġ-luġ yalın-lıġ ridi … |
| Abh.Sho. 1905 | ḳaltı | ig | törçigülük tıldaġ-nıŋ yme ök adı bolmış teg ig tėp. |
| Abh.Sho. 1907 | ol | ig-ke | yėvig tizig bolur üçün yme ök adı bolur ig tėp. |
TT TT I-X
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-10 | ig | aġrıġ kėtdi . | |
| T II Y 36. 12.-16 | eviŋde . [.] ig aġrıġ oġrınta körser sn saidı sėni bertgeli [.] | ig | toġa egirdi sėni . emgetgeli özüngin [.] ḳar içinteig kirdi . |
| T II Y 36.15-77–80 | ig | tapa körser sn ed öŋedmeki alp - yıraḳ barmış kişi klmeki sarp . bosuş ḳad … | |
| T II Y 36 .16. -201–203 | t / . . . . / i . ėl-tin ḳantın töli . yoḳ . | igiŋe | aġrıġıŋa emi yoḳ . |
| T II Y 36. 4.-220 | ig | tapa körser . baġır-tın tebremiş ig ol . |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.9.V/2 | bökünki künte ınaru alqu öç kekler | i[g] | tidip ıdal[lap a]yıġ ögli edgü ögli saqınçlarıġ yoqadtur -up alquġun [bar] … |
| Sho.Rosia 2.2.10.R /4–5 | birök y[alŋ]uq ajunınta erser mn tört yüz tört tör -lüg | igler | et’özlerke bürtürmeklig emgeklerke tegmelim : |
| Sho.Rosia 3.2.2.V/3 | // [edgü] ögliler birle tuşuşġu üçün erdini | [ig | oq tutar élig belgürttüŋüz :] |
| Sho.Rosia 4.2.2/13–16 | … t qolu küsüş öritü teginürmn tört tuġum béş ajun tınlġlar miŋ tümen törlüg | ig | aġrıġ adalarıntın ozzunlar qurulz -unlar : |
| Sho.Rosia 8.3 /2–3 | bo monı teg edgu tétyük tayşiŋ maḫayan nom 宝- | ig | eşidmek-niŋ tügüp ḳavırıp 言 iki törlüg 大 asıġ-ları bar erur 何 -lar ol 二 té … |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/72a2 | 104 Süst bolmaŋ boḍunnuŋ tilemeki içinde eger bolsa sizler | ig | yėrgen olar aġrıyurlar neteg kim siz aġrıyur siz siz umar sizler taŋrıdın … |
| Ku. T. 27/57a1 | 52 körġey sen anlarnı kim köŋülleri içinde | ig | ol ėwşürler olar içinde ayurlar ḳorḳar-miz kim tegse bizke ewrügli bolġay … |
| Ku. T. 30/6b1–3 | … ar taŋrı tuta and: üküş tutaşı yad ḳılur sen yusufnı ançaḳa tegi bolur sen | igdin | ......azu bolur sen helak boluġlılardın |
| Ku. T. 33/1b2 | … saḳınsa sizler artuḳluḳ ḳılmaŋ aymaḳ birle tamaʿ ḳılġay ol kim köŋli içre | ig | ol aytıŋlar aymaḳ eḍgü bütün söz |
| Ku. T. 37/16a3 | … üvar berk yad ḳılıŋa anıŋ içinde toḳuşmaḳ körge sen anlarnı köŋülleri içre | ig | baḳarlar saŋa ögi uçġunmış kişi anıŋ üze ölümdin vay anlarḳa |
AH Atebetü’l-Hakâyık
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 161–164 | … söz ‘asėl teg bu yalġan basa basal yip açıtma aġız yi ‘asėl bu yalġan söz | ig | teg köni söz şifa‘ bu bir söz ozaḳı urulmış mėsėl |
| AH 253–256 | baḫıllıḳ otalap oŋulmaz | ig | ol birimdin baḫıl elgi keḍ berklig ol tirip köŋli toḍmaz közi suḳ baḫıl ḳu … |
| AH 309–312 | haris tirip armaz usanmaz bolur harislıḳ | iginiŋ | emin kim bilür ḫabėr bar birilse ėgėr adėmi iki ḳol dinar ma ol üç ḳol ḳol … |
Sek Sekiz Yükmek
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.62 (IIc) | teŋ teŋ | ig | aġrıġ ada tuda kelürür emgedür yılın ayın turḳaru |
| Jut.Sek.T-1.232 (Ib) | ol oḳ evde barḳta ada tuda bolmadın barmaz | ig | aġrıġ |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT III, 278 | Ḳış yayġaru süwleyür / Er at menin tawrayur / | İgler | yeme sewriyür / Et yin taḳı bekrişür |