Derlem sözlüğü · madde
isig sıfat
Tanım
- Sıcak; (isim) sıcaklık: “isig aşnı örme sen aġzıŋ bile” sıcak yemeği ağzınla üfleme; “çıḳmaŋlar isig içinde” sıcakta (sefere) çıkmayın; “tamuġ otı keḍ isig” cehennem ateşi daha sıcaktır; “köŋlekler kim küḍezür sizlerni isigdin” sizi sıcaktan koruyan gömlekler; “uluġ isig uluġ tumluġ” büyük sıcak, büyük soğuk. Tanıklar: ShoRKuT3KB
- Sıcak, içten, sevecen: “isig sözledi söz tilin yaḳşı kör” diliyle sıcak, güzel söz söyledi; “küler yüz isig söz” güler yüz, sıcak söz; “isig yüzüŋüzen körügseyür biz” sevecen yüzünüzü görmek isteriz; “içimiz isig saŋun” (IB) sevgili ağabeyimiz General. Tanıklar: IBManKB2
- “isig öz” can, hayat: “isig özin satag yulug bėrip” canını fidye olarak verip; “isig amraḳ özümüzni” sevgili canımızı; “ėsig özüg ḳundaçılar” can isteyenler (kötü ruhlar). Tanıklar: MaitUShoRTövbe
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
ėsig yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): isig — yalın hâliyle 52 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (68) →KB Kutadgu Bilig
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 522 | körü aldı ḫacib orun birdi tör / | isig | sözledi söz tilin yaḳşı kör |
| KB 2405 | isig | söz küler yüz bile birgü neŋ / bu üç neŋ kişike bolur eḍgü yaŋ | |
| KB 3183 | isig | sözlese ḳulḳa begler tilin / unıtmaz anı ḳul tirilse yılın | |
| KB 4622 | isig | artsa terkin soġıḳ iç üze / soġıḳ artar erse isigin tüze | |
| KB 4627 | bu öl tumlıġ artsa saŋa ḳılsa yas / | isigin | ḳuruġun anı yandru bas |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.001.47–50 | m(u)nta turmış buyan edgü kılınç öŋ ülüg evirer-men aŋilki teŋri burkannıŋ | isig | özin satag yulug bėrip |
| Mai.Tek.033.50–53 | antag ogrı boltı | isig | özlerinte öŋi ödürdüm.. alkunuŋ karınlıg kovuḳ--larınta yatdım alkunuŋ süt … |
| Mai.Tek.078.29 | biz öŋre keyikçiler erdimiz erüş üküş keyik--lerig | isig | özlerinte öŋi kıltımız sansız tümen keyiklerig / / arka balıḳ başlıg kı … |
| Mai.Tek.102.09 | … ḳıġu adaḳı osug--(lug ü)ç erdni tag seŋirlerin iti-... -yim / ... ötüp ... | isig | ... üç ay küni adiştit üze t(uta) yarlıḳaduḳta ... tözün maytrı bodi--svt … |
| 2a-4–5 | yene yme | isig | özlerinte öŋi ödür-düm |
U Uigurica I-IV
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 225-21.-2 | … ıġ-lar .. yaḳrı as-lıġ-lar .. yilik as-lıġ-lar .. toḳmıs-ıġ ḳundaçı-lar .. | ėsig | özüg ḳundaçı-lar .. yaḳıs as-lıġ--lar .. psak ḳundaçı-lar .. yıd as-lıġ-la … |
| U II, T. III, M. 182-9–27 | … lıġ-lar .. yaḳrı as-lıġ-lar .. yilik as-lıġ-lar .. toḳmıs-ıġ ḳundaçılar .. | ėsig | özüg ḳundaçı-lar .. yaḳıs as-lıġ--lar .. psak ḳundaçı-lar .. yıd as-lıġ-la … |
| U II, T. III, M. 225.- 40.-1 | … tınlġ-lar-ḫa bir ajun-ta neŋ aḳu tegmekei .. neŋ bı bıçġu tegmekei .. neŋ | ėsig | ig tegmekei .. neŋ artuḳ emgek ada kelmekei .. neŋ oot suv adası tegmekei … |
| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … r .. ḳurġaġ yėrdeki tınlġ-larıġ suvda kemişip ölürdüm erser .. adınaġu-nuŋ | ėsig | özin üzüp kntü özümin igdilentim erser .. azu yme suu suulep yarıḳ kedip y … |
| U II, T. II Y 42.-5–17 | … şin işlegüçi bolup irinç yrlġ tınlġlaraġ yarlıġançsız kö . . . . . [ŋülte] | ėsig | özlerinte adırtım . . . . . . dim ölürdüm erser emti anı barça bilinür-mn … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.10.R /6 | [u]luġ | isig | uluġ tumluġ tözlüg elp seriŋülük emgek[lerke] [yol] uqmayın |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/30–33 | … uq üçün /// yüüz yügerü bolmaq-ın neçe işleşip témin ök inçip /// et’öz-ig | isig | öz-ig ’ylkystwrkw üz-e bultuq-ta /// ötrü yazmış bolur |
| Sho.Rosia 7.2 /111–133 | 若死若入滅盡正受 捨 [於壽暖 tiser yaşamaḳ | isigig] | alḳu erk(l)ig-ler buzulmaḳ 身命分離 et’öz isig öz bö[lülmek /// 滅盡定] 者 öçmek d … |
| Sho.Rosia 7.2 /111–133 | … 死若入滅盡正受 捨 [於壽暖 tiser yaşamaḳ isigig] alḳu erk(l)ig-ler buzulmaḳ 身命分離 et’öz | isig | öz bö[lülmek /// 滅盡定] 者 öçmek d(i)yan-daḳı-lar-nıŋ et’öz-deki til-deki köŋ … |
| Sho.Rosia 7.2 /111–133 | … l-deki köŋül-deki 行滅 tay[anmaḳlar öçüp yaşamaḳ isig] öz-leri titilmez 不離於暖 | isig-leri | adrılmaz 身命相属 [etöz isig öz yene sanısur] 云何入滅正 netegin kirür öçmek d(i)y’ … |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 29/58a1 | … lar malları birle hem et-özleri birle taŋrı yolı içinde aydılar: çıḳmaŋlar | isig | içinde. ayġıl: tamuġ otı keḍ isig eger uḳar erseler |
| Ku. T. 29/58a1 | … rle taŋrı yolı içinde aydılar: çıḳmaŋlar isig içinde. ayġıl: tamuġ otı keḍ | isig | eger uḳar erseler |
| Ku. T. 30/73b3 | … e taġlardın örtükler sıġınçular ḳıldı sizke köŋlekler kim küḍezür sizlerni | isigdin | köŋlekler kim küḍezür sizlerni yaġılıḳıŋız[dın] andaġuḳ tükel ḳılur irinçi … |
| Ku. T. 35/65a2–3 | 72 ol ḳaynar | isig | suw içre yana ot içre isingeyler |
| Ku. T. 36/86a1 | 46 ḳaynar | isig | suw teg |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.2 [U 3114]-6 | isig | amraḳ özümüzni ıdalamışım(ı)z k(e)rgek erti : | |
| T II Y 40.2 [U 3114]-7 | adnaġu-nuŋ | isig | özin üzmegümüz erti : |
| T II Y 40.4 [U 3116]-12–13 | emgetdim(i)z | isig | özlerinte atırdım(ı)z erser: ol biz-iŋ ḳılınçım(ı)mıznı ḳolulayu saḳınsar- … |
IB Irk Bitig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 65 | … m(a)nıs-t(a)nt(a)kı kiç(i)g di<n>t(a)r burua guru (ė)ş(i)d[ip] iç(i)m(i)z | isig | s(a)ŋun itaçuk üçün bitid(i)m. |
Man Manichaica I-III
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 173a2-428–432 | … ançuçı körtle münsüz y(a)ruk körküŋüzün ol kölüŋ aykı s(e)viglig yaltraglı | isig | yüzüŋüzen körügseyür biz küseyür biz |