İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

uçuz

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): uçuz — yalın hâliyle 44 kez

Çekimli biçimler (5):

KB Kutadgu Bilig

27 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 163 kişig til aġırlar bulur ḳut kişi / kişig til uçuzlar barır er başı
KB 902 ḳayu neŋ uçuz bolsa yirde yatur / aġı çuz aġır boldı törde yatur
KB 1326 tiliŋde çıḳarma bu yalġan sözüg / bu yalġan sözün er uçuzlar özüg
KB 3728 tilese aġırlar tapuġsuz ḳuluġ / tilese uçuzlar tusulmaz tapuġ
KB 4542 uçuz tutġa ḳoldaş adaş ya ḳadaş / anıŋ aġrıġında köŋül bolġa baş

U Uigurica I-IV

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-1-9–11 … -lig bodistv sansar -nıŋ baru evril-–mekin uḳup nerü tevrilmekin emgek siz uçuz uḳar
U II, T. II, Y., 48-11–19 … özüm-te uluġ-ḳa utruntum tudatim üznedim erser .. et’özüm--te kiçig-lerig uçuz yinik tutdum erser . . ayaġ-ḳa çiltekke tekimlig tınlġ-larıġ ayaġsız tod u …
U II, T. II, Y., 48-11–19 … z yinik tutdum erser . . ayaġ-ḳa çiltekke tekimlig tınlġ-larıġ ayaġsız tod uçuz ḳıltım erser .. emti ḳılmıs ḳuvratmıs alḳu ayıġ ḳılınç-larımın ökünü bilin …
U II, T. II Y 42.-29–36 … -larḳa yazdım yaŋıldım erser öz-de uluġlarġa utrundum et’öz-de kiçig-lerke uçuz yinik tutdum erser ayaġḳa çilteke tekimlg tınlıġlaraġ ayaġsız tot uçuz ḳıl …
U II, T. II Y 42.-29–36 … rke uçuz yinik tutdum erser ayaġḳa çilteke tekimlg tınlıġlaraġ ayaġsız tot uçuz ḳıltım erser emti alġu yazuġumuz bilinür-mn ökünür-mn tsuida yazuḳda boş b …

Abh Abhidharma (Shogaito)

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 265 közünür ödki asıġ erser anıŋ töz-i uçuz bilgülük erür.
Abh.Sho. 1205 uçuz oŋay tapınġuluḳ udunġuluḳ nom-nıŋ adı bolur köni nom tėp. nom erser ḳaltı …
Abh.Sho. 1621 adın tördegü ėyin yaraġ-ınça uçuz üçün anın yörmedimiz ::
Abh.Sho. 2640 tek aḳıġ-lıġ aḳıġ-sız üz-e ḳılsar anıŋ yörügi uçuz bililür üçün.
Abh.Sho. 3083–3084 … ḳ turur üçün kök ḳalıḳ-ta bu tıldaġ-ın kėn söz-lemiş ol又虚空易知yene kök ḳalıḳ uçuz bilgülük erür.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 5. 1 … tegimlig bodistv sansarnıŋ berü evrilmekin uqup naru tevrilmekin emgeksiz uçuz uqar :
Sho.Rosia 6.1.2.2/8 /// [ö]ktemsiz qırımsız-lar-qa /// 堪 | | | uçuz-ın oŋay-ın buyan-[lıġ tarıġlaġ-ıġ bérür] //
Sho.Rosia 6.2.2.4/16–17 … t [-sar] //// ökündi ergey tép 極爲 ΟΟ artoq(ra)q seçe [mün qadaġ bolur] /// uçuz bolur :
Sho.Rosia 6.2.2.4/18–19 sézinür mn kéninte /// [men]iŋ bar qayu seçe münüm qadaġım amtı [uçuz bolup] /// [ayıġ]-lar birle birgerü birikip qıltıŋ

T Tunyukuk Yazıtı

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 14 … öz (i)çi t(a)ş(ı)n : tutm(i)ş t(e)g biz : yuyḳa (e)rkli: to- / p(u)lġ(a)lı uç(u)z (e)rm(i)ş : y(i)nçge (a)rkl(i)g : üzġ(a)li: uç(u)z : yuyḳa : / ḳ(a)l(ı)n b …
T 14 … rkli: to- / p(u)lġ(a)lı uç(u)z (e)rm(i)ş : y(i)nçge (a)rkl(i)g : üzġ(a)li: uç(u)z : yuyḳa : / ḳ(a)l(ı)n bols(a)r : top(u)lġuluḳ : (a)lp (e)rm(i)ş : y(i)nçge …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.044a.10–12 … dis(a)v(a)t sansarnıŋ berü (e)vril--mekin uḳup naru tevrilmekin emgek--siz uçuz uḳar..
Mai.Tek.082.08–12 bilge bilig--(ig boşg)unmış bilgelerig (tod uç)uz kılsar- -lar.. küniçi ... - / i küçlüg bol(u)p tınlıg(larıg) ... -keyürler …

Tes Tes Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Tes Kuzey 3 ...m(ı)ş : boz oq b(a)şın : (a)ḳ(ı)za : uç(u)z köölke (a)tl(ı)ġ(ı)n : töke b(a)rm(ı)ş

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.278 (Ia) emgetmetin uçuz tuġġay tuġmış oġul ögiŋe ḳaŋıŋa tapġsaḳ

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 30/53a2 … ŋrı nersedin ewrülür anıŋ kölikeleri oŋdın soldın teŋrike yüknügliler olar uçuzlar ol

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 477–480 … türdüm kemiştim çözük nėvadir süzük az bolur hėzl üküş çuz atlas bolur ḳız uçuzı böz ök

Aynı gövdeden maddeler

“uçuz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).