Derlem sözlüğü · madde
yıġ- fiil
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): yıġ- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- yıġmış 3 (Abh, KuT) · yıgmış 1 (Mait)
- yıgdımız 1 (Mait) · yıġdımız 1 (KuT)
Çekimli biçimler (33):
yıġıp 13
yıġar 8
yıġarlar 7
yıġdı 7
yıġa 7
yıġsa 7
yıġıġlı 4
yıġmaḳ 4
yıġmış 3
yıġmasun 2
yıġmadımız 2
yıġıŋlar 2
yıġḳıl 2
yıġdıŋ 1
yıġmadı 1
yıgdımız 1
yıġmasalar 1
yıġmasar 1
yıgdım 1
yıġmaz 1
yıgmış 1
yıġmaḳın 1
yıġmiş 1
yıġdaçı 1
yıġmışın 1
yıgġalı 1
yıġsalar 1
yıġtıŋız 1
yıġġan 1
yıġġu 1
yıġdılar 1
yıġdımız 1
yıġḳan 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (88) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
34 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/44b3 | 77 körmez mü sen anlarnı kim ayıldı olarḳa: | yıġıŋlar | eligleriŋizni hem aḍaḳın ḳılıŋlar namaznı hem bėriŋler zekatnı ḳaçan bitil … |
| Ku. T. 28/33b1 | … iş olar üskinde tevrat içinde incil içinde fermanlar olarḳa eḍgülükni taḳı | yıġar | olarnı yawuz işdin helal ḳılur olarḳa arıġlarnı haram ḳılur olar üze arıġs … |
| Ku. T. 29/51a1 | … nler müʾmin uraġutlar amarıları amarınıŋ dostları fermanlayurlar eḍgülükni | yıġarlar | yawuz işdin aḍaḳın ḳılurlar namaznı bėrürler zekatnı boyun sunurlar taŋrı … |
| Ku. T. 33/49a2 | … ydılar anlar kim boynaġuluḳ ḳıldılar anlarḳa kim küçsüz tutuldılar: biz mü | yıġdımız | sizlerni köni yoldın kelmişde kiḍin sizlerke kendü erür siz yazuḳluġlar |
| Ku. T. 37/40a3 | … ḳıldı sizke taŋrı ġanimetler üküş alur sizler anı terkletti siziŋ üçün bu | yıġdı | boḍunnuŋ eliglerini sizdin bolsun üçün belgü müʾminlerḳa köndürmek üçün si … |
KB Kutadgu Bilig
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 368 | otuz | yıġmışın | yandru aldı elig / negü ḳılġay altmış tegürse elig |
| KB 1491 | yawa ıḍma boşlaġ | yıġa | tut ḳısa / yıġa tutsa oġlan bulur ḳut basa |
| KB 2347 | tüşürse toyuġ keḍ körüp berk yirig / yıraḳ ıḍmasa tıḍsa | yıġsa | erig |
| KB 3046 | aya beg kümüş saç tirilsü keḍ er / kümüş | yıġsa | saçlur ḳılıçlıġ ḳur er |
| KB 4683 | kişi munça emgek bile ḳazġanıp / uzun ḳalmaz erse nerek neŋ | yıġıp |
Abh Abhidharma (Shogaito)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1167 | tüz-ün yol ḳayu tıdaġ-ın alp bulġuluḳ ol tėptėser 若不積集kim-ler | yıġmasar | tėrmeser. |
| Abh.Sho. 2126–2131 | … ılıp ornadıp urdı-lar inçe ḳaltı ayaġ-ḳa tegimlig tarmadiratė baḫşı ne yme | yıġmış | teg anityadavarg-ta ulatı-lar-ıġ udan şlok üz-e tėp釋日alḳu maḫa şiravak-ta … |
| Abh.Sho. 2143 | ayaġ-ḳa tegimlig darmatiratė baḫşı | yıġıp | ḳılmış ol bölük şlok. |
| Abh.Sho. 2151 | aŋ’ilki evdimek | yıġmaḳ | tėp yörüg’ol. |
| Abh.Sho. 2153–2156 | … burḫan sudur-uġ nomlayu tüketdükte bar erser kėn keldeçi-ler adı ködrülmiş | yıġıp | alıp öŋdünki ḳayu nomlamış(-ın) tügüp şlok (taḳşut) ḳılıp olar-ḳa ḳadnayu … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.010.28–29 | aya yavaşım kim meniŋ kiçigde berü | yıgmış | kazġanmı(ş) edim tavarım erdi erser.. |
| Mai.Tek.019.33–39 | … oltuŋuzlar ... amtı et-özin tilin (kö)ŋülin edügü kılınç buyan bög-... - / | yıġıŋlar | burkanlar ... bütürü katag ... kim nırvanlıg yolka (tegdeç)i bardaçı bolġa … |
| Mai.Tek.069.09–10 | luglarıg birle (kaltı-) -mız kardımız.. tıtsı kuvrag | yıgdımız | üdsüz erksiz boşġuttumuz |
| 5b-2–5 | … at tŋri yėrinteki meŋi ögr-ünçüde etizgülük oyunuŋuzlar erser . . anı alḳu | yıġıp | tėrip tujit tŋri yėriŋe kelü-rüŋler . . |
| Mai.T-11.16a.04–10 | … aġar ayamaḳın ornınta yoḳaru turup sekiz tümen tört mıŋ titsiların alḳunı | yıġıp | tirip ayasın ḳawşurup ayaġ- ḳa tegimlig maitri bodiswt- ḳa tegimlig tėp tė … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 133–136 | … sözlegen er sözi söz saġı üküş yaŋşaġan til unulmaz yaġı sözüŋ boşlaġ ıḍma | yıġa | tut tiliŋ yeter başḳa bir kün bu til boşlaġı |
| AH 261–264 | baḫıl nakės otun tavar pasbanı | yıġar | yimez içmez tutar berk anı taturmaz eseninde tuz dostıŋa ölür ḳalur aḫır y … |
| AH 297–300 | ayur sen keḍim ton şėrab aş kerek telim mal üküş ḳul ḳara-baş kerek ėgėr | yıġdıŋ | erse ‘umürluḳ tavar burun başḳa börkni keḍer baş kerek |
| AH 401–404 | … amėl ḳoḍdı ‘alim vė zahid vėra‘ ‘arif raḳs çıḳarıp iter ḫoş sėma‘ bida‘tın | yıġıġlı | kişi ḳalmadı anın künde arta turun bu bida‘ |
| AH 413–416 | … seniŋ ruzgarıŋ bu köŋülçe ḳılın tilekçe tiril inç fariġ ḳaḍġusuz ne yirke | yıġar | baz sini ne tilin |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 399 | … arıp / Tutar erdim süsin tarıp / Bulun ḳılıp başı yarıp / Yuluġ barça maŋa | yıġdı | |
| DLT III, 61 | Tawar | yıġıp | suw aḳın indi saḳın / Ḳorum kipi iḍisin ḳodı yuwar |
| DLT I, 504 | Neŋin tutar bekleyü özi yimes / Saranlıḳın yıġlayu altun | yıġar | |
| DLT III, 106 | Atsa oḳın kezgerip kim toranı | yıġdaçı | / Taġıġ atıp uġrasa özi ḳuyı yırtılur |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 6.1.2.2/33 | … teki küsüş-i qanmış erser 央伽/// ///m[a]gat el-deki tınlġ-lar-nıŋ ögrünç-in | yıġ[ıp] | /// ///[len ḫua] çeçek .. arıġ süzök kirsiz … kün teŋri é[yin]/// ///burımı … |
| Sho.Rosia 7.2 /147–150 | … tip negü ḳılur sn têp 不受 teginmez mn 血気 ḳan [tamırı /// tonuġ] aş-ıġ içgüg | yıġmaḳın | yıġıp têrip kêŋürü oz-ġu üç[ün ḳamaġ adatın :: |
| Sho.Rosia 7.2 /147–150 | … ḳılur sn têp 不受 teginmez mn 血気 ḳan [tamırı /// tonuġ] aş-ıġ içgüg yıġmaḳın | yıġıp | têrip kêŋürü oz-ġu üç[ün ḳamaġ adatın :: |
| Sho.Rosia 8.3 /65 | birgerü | yıġıp | ança teŋlig anta pratikabut-lar-nıŋ/buyan-ların. |
O Ongin Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarT Tunyukuk Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 32 | … op / k(e)lti : yükünti : k(e)l(ı)ġme : b(e)gl(e)rin : bod(u)nin : it(i)p : | yıġ(ı)p | / (a)zça : bod(u)n : t(e)zm(i)ş (e)rti: on oḳ süsin : sül(e)td(i)m |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III D 2603.-30 | öz tözlerin uḳıtıp [.] öglerin köŋül-lerin | yıġtıŋız | . |
Aynı gövdeden maddeler
“yıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).