İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

din*

758
geçiş
280,9
milyonda
157
biçim
12
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Huastuanift21.974,3
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)371.708,6
Abhidharma (Shogaito)250,3
Manichaica I-III52.428,4
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası411.076,3
Kutadgu Bilig29394,2
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı401.233,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi596243,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Huast D 0,33
Mait D 0,71
Abh D 0,33
Man D 0,55
U D 0,00
ShoR D 0,33
KuT D 0,71
KB D 0,68
AH D 0,33
DK D 0,72
EÇS D 0,94

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dîni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mübîn5116210,837,137,09421,1
da‘vet4620210,626,666,72345,3
uğuruna396810,608,006,22383,2
toyın13669,016,453,5693,3
a‘dâyı12188,998,213,45123,5
aşkına13858,986,093,5586,2
mübîne12308,967,483,44106,1
yakîn12358,957,253,44101,5
îsâ153348,814,323,6862,0
gayretine10138,738,423,15107,9
düşmeni10168,738,123,15100,8
sîmurgı9148,588,162,9991,6
kâfı9308,557,062,9873,2
bâtıl9418,536,612,9766,8
îmân101908,434,553,0344,4
dünya112958,424,053,1241,5
azğun898,428,632,8291,3
ünüm898,428,632,8291,3
arhant8368,376,632,8059,6
âşikâre8988,265,182,7542,6
aŋla778,238,802,6485,4
sözüm81208,224,892,7339,3
boşġutsuz7148,217,802,6366,0
da‘vâları7168,217,602,6363,5
taŋrıḳa81598,164,482,7034,8
sultânı82438,033,872,6428,3
kāfir71208,034,702,5432,5
kabûl93818,023,392,7126,2
mübîni6177,997,302,4351,2
îsâ’ya6227,986,922,4347,5
ben116777,972,852,8624,7
halkı161.3357,972,413,2527,7
muhammedî94367,953,202,6724,0
da‘vâ6417,946,022,4139,2
muhammed117837,872,642,7922,0
islâm151.4267,812,233,0522,8
deryâyı61487,764,172,3123,6
ḳatıḳsız5117,747,662,2345,9
kodup5197,726,872,2239,1
perhîzkâr5227,716,662,2137,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (758) →
EÇS VII 42b … ka âdem, Allâh sana bu mertebeyi ihsân etdi kim dîn uğuruna dîn düşmanları olan Nemse keferelerine varup hisset-i denâ’et e …
EÇS VI 46b … Âl-i Osmân askeri meştâ ederler, ammâ ol diyârda deyyâr bir dînâr olmamağile Özdemiroğlu gönden akçe kesüp kula mevâcib verir …
EÇS VII 131b–132a "Biz ümmî âdemiz, henüz dîn-i İslâm ile müşerref olup Allâh bir peygamber hak bilirim. Öb …
EÇS VIII 295a … bin yüz aded püskürme nâm lağımlar atılup yedi bin aded cân dîn uğuruna kurbân-ı şehîdân olup câmedânları beytü'l-mâle tesl …
EÇS VIII 267b Eyledi bünyâd Ferhâd Ağa-yı ehl-i dîn, / Hasbeten lillâh ibâdet etmeğiçün kavm-i dîn, / Eşref-i a …
EÇS I 211b … ri enderdi. Ve her kelâmının netîcesin tasarruf ederdi. Anı dinleyen cihândan ibret alırdı. Kırk yedi yıl bu hakîr niçe bin pehl …
EÇS I 13b "Yok hayâtda olup yine halkı dîne da‘vet edüp yine merhûm oldu" derler. Ammâ Rûhullâh diyen n …
EÇS II 300b–301a … ] huşû‘ ile sâmi‘înden olup âh [u] enîn-i ciğer-sûz çekerek dinlerler. Tâ ki "Mazlûm Hazret-i İmâm Hüseyn'i Şibr-i zâlîm [u] la‘î …
EÇS IX Y274a … iyâret-i Hazret-i Hûd ibn (---) aleyhime's-selâm: Âd kavmin dîne da‘vet edüp aslâ kabûl etmediler. Âhir Cenâb-ı Bârî bu kavm …
EÇS V 71a–71b … vezîrim, sözümüz tut. Acem'e böyle gidelim ve gazâlar edüp dîn-i mübîn uğuruna kılıç çalalım. Hemân sultânım, amân Haleb'e g …