İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

utru

51
geçiş
18,9
milyonda
5.925.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
11
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1841,0
Irk Bitig32.313,0
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X31.177,4
Uygurca tövbe duası (Zieme)13.311,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Kutadgu Bilig29394,2
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
IB D 0,49
KİP D 0,00
Mait D 0,00
U D 0,33
TT D 0,29
Tövbe —
KuT D 0,49
KB D 0,80
DLT D 0,49
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: utru) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 6 geçiş  ↔  KB 29 geçiş

benzerlik 0,13

Karşılaştırılan yazılışlar: utru

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yorıḳ85211,319,992,8396,3
keldi815010,358,462,8278,5
ursa33610,149,111,7332,2
yorıp3509,938,631,7330,1
kelir3879,487,831,7226,7
turup41769,177,231,9932,3
ölüm31808,736,781,7222,3
tut32408,406,371,7120,6
yüz712.2724,221,921,948,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“utru” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (51) →
DLT I, 494 Utru turup yaġdı aŋar kiş oḳı çıġılwar / Aydım asıġ ḳılġu emes s …
IB 2 utru (ė)ki y(a)l(ı)g kişi oglın sookuşmiş. kişi korkmiş. ‘korkma …
KB 4055 ḳalı begke utru turur erse sen / közüŋ yirde tutġıl ḳulaḳ törde sen
KuT T. 33/59a3 … z siziŋ ėşiŋizde divanelıḳ. ermez ol meger ḳorḳutġuçı sizke utru turur ḳatıġ ḳın
KB 1417 yüz utru turur bu uzun yol sefer / uḳuşluġ bu yolḳa azuḳ keḍ iter
KuT T. 32/21b1 … ançaḳlı yılan teg ewrüldi ḳaḍra yanıġlı soŋlamadı. ey musa utru barġıl ḳorḳmaġıl sen iminlerdin sen
KB 1465 keçigli turur dünya keçti saḳın / keligli ölüm utru keldi saḳın
KB 621 kirip turdı ay toldı utru örü / ilig imledi kelgil oldur berü
KB 4011 anın ötrü begler uzattı elig / uḳuş utru tuttı yorıttı tilig
KB 6033 şatu kördüm elig anıŋ baġnası / yüz utru uruġluġ eḍiz hem yası