İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ı

38
geçiş
14,1
milyonda
7.701.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
13
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı97.569,4
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Manichaica I-III2971,3
Uigurica I-IV71.109,0
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi72,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
T —
ŞU —
Sek D 0,33
Mait D 0,33
Man D 0,33
U D 0,57
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,49
DK D 0,00
EÇS D 0,52

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKTŞUKİPSekMaitAbhManUTTSukhShoRKuTKBDKEÇSToplam
i4·61·201·5313·313078
ı119·22·271·1131738
‘i···············11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tarıġ51211,6811,852,2474,7
aslıġlar96211,5310,333,00112,6
tüs3311,2313,121,7354,6
çöklemisig3311,2313,121,7354,6
i67810,739,422,4566,9
suv32710,569,951,7335,7
o42668,757,061,9931,3
anta32908,236,521,7121,2
ve5147.9190,15-1,74-5,2211,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (38) →
Mait … eke oglaḳ tült orun eşük töşek ton etük itig yartag aş içgü ı tarıg ... -dek
EÇS IV 208b … den Murâd Hân Bağdâd-ı behişt-âbâd fethine azîmet edüp kat‘–ı menâzil ve tayy-ı merâhil ederek Diyârbekr'e karîb vardıkda …
ŞU B 6 ı/i ... o/uḳ/ḳo/u ... b‘ .... y . r ..., anta . [ya]na ... ı/i .... s m -de tuġın .. tılıg .... / s ḳabışıp m ... in bir …
Sek (Ia) bolup ötrü ḳop törlüg ı tarıġ yimiş ulatı bışarlar itilür
EÇS IX Y5b … re Arapça âyeti tahrîr olunmuşdur. Ve bir hammâm Arapça ı ve on dükkânları vardır. Ve mezkûr Aksu cebel-i Papas'dan t …
ShoR 8.3 /296–299 … adın yme süz-ök kértgünç 心 -lüg upası bo ıduḳ {艹+廾} -lar 行 -ı tayşiŋ maḫayan nom-uġ ḳop süz-ök kértügünç 心 -in eşidmiş-le …
U II, T. III, M. 182-30 … as-lıġ-lar .. tütsük as-lıġ-lar .. tüs yėmis as-lıġ-lar .. ı tarıġ as-lıġ-lar .. oot--ġa çöklemis-ig yėteçi-ler .. ne ne …
U II, T. III, M. 182-9–27 … ġ-lar ⟨…⟩ ḳu-a çeçek as-lıġ--lar .. tüs yėmis as-lıġ-lar .. ı tarıġ as--lıġ-lar .. oot-ġa çöklemis-ig yėteçi--ler ⟨…⟩ yėr …
U II, T. II Y. 52,1-20–21 an . . [ı] [e]şidip ol yalavaç-lar yme . . [tr]kin ök özöz ulus--ınga …
ŞU B 2 onunç ay ėki yaŋıḳa bar[dı]m t (...) a/a tėmişi ö/ü l .. y1ı It .... m .. r o/u gö/üslç…a toḳıdım tüşdim anta karu basmı …