İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ḳaçan

249
geçiş
92,3
milyonda
1.296.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
12
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)250,3
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)6589,1
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası1935.066,5
Kutadgu Bilig28380,6
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık41.450,3
Dede Korkut Kitabı7215,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Sek D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,33
U D 0,33
TT D 0,00
ShoR D 0,33
KuT D 0,89
KB D 0,78
DLT D 0,33
AH D 0,59
DK D 0,52

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kaçan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
keldi2015010,687,504,45171,0
olarḳa2737210,486,625,14196,6
ayılsa9910,1610,403,00129,8
körseler91510,139,673,00109,7
oḳınsa899,9910,232,83109,1
ançaḳa8259,908,762,8284,1
tegse8729,677,232,8165,3
kelseler6109,579,672,4573,1
musa7579,557,382,6358,6
kelse7729,487,042,6355,2
yad6549,347,232,4348,9
biziŋ71119,326,422,6148,9
bittiler5569,076,922,2238,5
ündense439,0210,822,0057,7
ḳılsa71949,025,612,5941,0
ayurlar5689,016,642,2136,5
ademiḳa459,0110,082,0052,7
oġuşı459,0110,082,0052,7
nişanlarımız469,019,822,0050,1
ḳılınsa488,999,402,0046,6
ḳınnı4148,968,601,9941,0
olarnı72138,965,482,5939,7
taŋrı179098,914,663,9677,7
eḍgülük51038,866,042,2032,3
körse51098,845,962,2031,7
aydılar51138,825,912,2031,3
hükm61928,805,402,3933,4
va‘de4478,796,851,9830,4
olardın51238,785,782,2030,5
sizler94328,764,822,8943,0
ḫaber4618,726,471,9828,3
anlar201.3988,644,284,2481,1
olarnıŋ4878,615,961,9725,4
tegge338,6110,401,7343,3
namazḳa358,609,671,7336,5
bėrilse368,599,401,7335,0
kiriŋler3108,578,671,7331,1
virse3148,558,181,7328,7
taŋrınıŋ41028,545,731,9624,1
bėrse3158,548,081,7328,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ḳaçan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (249) →
KB 5063 meniŋdin iligke ḳaçan tegge şer / kiçig men kiçigdin negü yası bar
KuT T. 36/92a2 9 ḳaçan bilse biziŋ nişanlarımıznı nerseni tutar anı füsuzḳa bu ögü …
KuT T. 36/41a1 … sa sizler anıŋ arḳaları üze yana yad ḳılıŋ iḍiŋiz niʿmetini ḳaçan tüz bolsa sizler anıŋ üze ayġay siz: ol arıġ taŋrı musaḫḫar …
KuT T. 28/71b3 15 ey anlar kim bittiler ḳaçan körse siz anlarnı kim tandılar ḳawurtluḳ ewrülmeŋ olarḳa ki …
KuT T. 31/39a1 11 ḳaçan keldi erse aŋar ündenildi: ey musa
KuT T. 34/83a1 … tegse ademiḳa bir ḳor yas ündeyür iḍisiŋe yanıġlı aŋar yana ḳaçan bėrse aŋar eḍgülük andın unıtur anı kim ündeyür erdi aŋar a …
KuT T. 28/26b3 149 ḳaçan peşiman bolup öknüp eligleri içinde kördiler olar çın-oḳ ḳı …
KuT T. 35/67b2 … alavaçḳa kim keldürse bir ayat meger taŋrınıŋ yarlıġı birle ḳaçan keldi taŋrı fermam hükm ḳılındı rastlıḳ üze ziyan ḳıldı and …
KuT T. 28/27b1 150 ḳaçan yandı erse musa boḍnıḳa öwkelig bolup ḳaḍġuluġ aydı: nėme y …
KuT T. 26/61b1 94 ey anlar kim kirtgündiler ḳaçan yorısa siz taŋrı yolı içinde belgülüg tileŋler aymaŋlar aŋa …