İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

biligin

44
geçiş
16,3
milyonda
6.748.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
11
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Huastuanift32.961,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra21.123,6
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)16738,9
Abhidharma (Shogaito)250,3
Manichaica I-III31.457,0
Uigurica I-IV2316,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)6589,1
Kutadgu Bilig795,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
Huast D 0,29
KİP D 0,33
Sek D 0,00
Mait D 0,81
Abh D 0,33
Man D 0,29
U D 0,33
ShoR D 0,49
KB D 0,43
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇKTHuastKİPSekMaitAbhManUShoRKBDLTToplam
biligin1·3211623267144
biliġın·1··········1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: biligin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 7 geçiş  ↔  ShoR 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: biligin

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yarlıḳançuçı52211,2810,772,2365,9
uḳuşun3411,0012,491,7349,2
baru32710,449,731,7334,9
tınlġlarḳa33810,239,241,7332,7
bilge185699,917,924,23163,3
köŋülin3769,688,241,7328,4
yėme32098,606,781,7222,3
er36977,055,041,6815,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“biligin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (44) →
Sek (IIc) tip amtı tŋrim bo ḳutsuz ḳovı tınlġlarḳa trs biligin
Mait utġuraḳ bilge biligin adırtlayu uḳar kaçıg atkan--ġu törü bilig köŋül birle kavış …
ShoR 7.2 /249 köni bilge biligin oz-up ḳutrul[up ::
U II, T. II Y 42.-38–57 … linta pryanta arıġ yėr-lerte sevig köŋülin ootsuz (ovutsuz) biligin ḳılmaḳu ḳılınçlar ḫıltım erser vrḫar sanlaġ saŋig tavaran y …
Mait tükel bilge maytrı burkan yėme y(arlıḳan-) -çuçı biligin yaruḳ ıdu yarlıḳ(adı)
Man II D 171-174–225 … tle körkün inçe k(a)ltı y(a)ruk kün t(e)ŋriçe törtünç bilge biligin ançulayu k(a)ltı ölügüg tiriglügli beg ay t(e)ŋriçe yme bėş …
Mait kop kamag tınlıg--lar üze yarlıḳançuçı biligin yüz kalp üç asaŋı üdte edgü kılınç yıg--ladıŋız teŋrim.. an …
Huast II Y. 60 b.-28–30 … e)ŋrike kün ai [t(e)ŋrike küçlüg t(e)ŋrike] burḫanlarḳa bir biligin [arıġ köŋülin alḳansıġ törü bar] erti ..
Mait … boşuyu bėriŋ.. anta ötrü tükel maytrı burkan yarlıḳanç(uçı) biligin ol tamuluglar üze yaruḳ yaltrıḳ ıdu yarlıḳar
DLT II, 140 Ögren anıŋ biligin künde aŋar baru / Ḳotḳılıḳın tapınġıl ḳoḍġıl küwez naru