İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilmez*

17 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
272
geçiş
100,8
milyonda
17
biçim
14
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek2433,9
Abhidharma (Shogaito)6151,0
Manichaica I-III1485,7
Uigurica I-IV2316,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası36945,1
Kutadgu Bilig795,2
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı26801,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18173,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,33
BK D 0,29
T —
Sek D 0,33
Abh D 0,33
Man D 0,00
U D 0,00
ShoR D 0,29
KuT D 0,81
KB D 0,48
AH D 0,00
DK D 0,61
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilmezler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nedir4421911,527,966,61408,3
ançası115110,128,063,30103,6
üküşleri6109,459,542,4572,0
türkçe6509,257,222,4348,9
kimse71169,216,232,6147,0
sedi579,209,792,2362,9
idiğin5229,128,142,2347,7
hurmetden438,9010,692,0057,0
hodi448,8910,282,0057,0
yücesin448,8910,282,0057,0
dülek488,879,282,0045,9
evren4228,807,821,9936,2
hîle51008,785,952,2031,7
çoḳ4268,787,581,9934,7
döne4308,767,371,9933,5
niçesin4368,737,111,9931,9
bilir72778,714,972,5634,9
misin4448,706,821,9830,2
haşr4468,696,751,9829,9
mü51718,535,182,1726,3
neşir338,4810,281,7342,7
yücelerden348,489,861,7338,2
behâ’im378,469,051,7333,2
hud‘a378,469,051,7333,2
kıymetin3128,448,281,7329,3
tatarca3128,448,281,7329,3
tekellüm41078,435,531,9623,0
idüğin3148,438,051,7328,2
mesâvî3148,438,051,7328,2
neşr3158,427,951,7327,7
dalâlet3168,427,861,7227,3
eylik3178,417,771,7226,9
misiz3318,346,911,7223,1
gâzîlerdir3368,326,691,7222,1
aslâ191.7478,273,754,0464,0
cehennem3698,175,751,7018,2
alay97838,133,832,7931,2
taŋrı109098,123,772,9333,9
görklü3848,115,471,6917,0
şey64588,074,022,3022,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (272) →
KuT T. 35/6a3 … rildim anı bilmekdin yoḳ ol maŋar sınaġ ançası bar üküşleri bilmezler
EÇS I 65b–66a … sundan ceng edüp verilmedim. ‘Amân ile çıksam bir alay amân bilmez başsız bugsuz çemapur askeri-misâl bunlara râm olmak kuvvet …
ShoR 6.3.2 /35 … rıġ 不] 覺知 tuymadaçı bilmedeçi 為有想不覺 az-u saḳınç-lıġ tu[ymaz bilmez 有想] 者亦不覺知 saḳınç-lıġ bolġu çe erser yme ök tuymaz bilmez 於有 …
EÇS VII 8b … çağırdık, ol on iki emîrler size doğru gitdiler, gayrisini bilmeziz, şimdi gördük kâfiri bozmuşsuz" dediklerinde cümlemiz âlem- …
EÇS X Y36b … Bunlar dahi İslâm, îmân, i‘tikâd ve küfr [ü] dalâlet nedir bilmezler, ammâ cümle Kalmıklardan şedîd ü şecî‘lerdir. Andan,
EÇS VII 153b "Anı bilmeziz, ammâ cedlerimizden berü böylece gördük, böylece ederiz" de …
DK V 48 görelüm niçe yalvarmış aydur yücelerden yücesin kimse bilmez niçesin görklü taŋrı çok cahiller seni gökde arar yirde ist …
EÇS IX Y44b … lar bir berk-i hazânına bin tâze cân verüp alırlar. Kimesne bilmez kim neylerler. Ve dâ’imâ Kaydefâ tasvîri bu ağaca nazar ede …
EÇS VII 26a … dağlar aslâ hâlî değildir, mâl-â-mâl kâfirlerdir ve yol iz bilmeziz. Her kankı askerimiz bize râst gelirse elbette bu kâfirleri …
EÇS VII 154a … Hakk'a secde ederler, ammâ haşr [ü] neşr ve mîzân ve terâzû bilmezler.