İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

otuz

773
geçiş
286,5
milyonda
364.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
14
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı63.055,0
Bilge Kagan Yazıtı166.488,2
Tunyukuk Yazıtı21.640,7
Tes Yazıtı16.622,5
Şine Usu Yazıtı1841,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Abhidharma (Shogaito)125,2
Uigurica I-IV4633,7
TT I-X2784,9
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı15462,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi715292,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,63
BK D 0,72
T —
Tes —
ŞU —
Mait D 0,39
Abh D 0,00
U D 0,45
TT D 0,00
ShoR D 0,33
KuT D 0,00
KB D 0,33
DK D 0,70
EÇS D 0,90

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKTTesŞUMaitAbhUTTShoRKuTKBDKEÇSToplam
otuz616211514221215715773
oṭuz············1·1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: otuz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KT 6 geçiş  ↔  Mait 5 geçiş

benzerlik 0,04

Karşılaştırılan yazılışlar: otuz

KT 6 geçiş  ↔  BK 16 geçiş

benzerlik 0,37

Karşılaştırılan yazılışlar: otuz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
altı772.7509,483,618,06246,7
yigirmi532.5479,033,186,48140,8
mîldir151759,025,223,7780,7
sekiz411.8738,993,265,73112,6
mîl174818,803,953,8661,8
yaşında132238,744,673,4659,9
kîse251.1888,713,204,4666,8
yaşıma10158,708,183,15102,5
ayakdır121928,674,773,3457,0
beş523.4568,652,716,11108,4
tokuz154718,633,803,5951,6
kâmil261.4468,582,974,4562,2
bin15212.2678,582,4310,05269,0
yedi604.8538,452,436,31105,4
hâsıl201.1338,432,953,8947,2
sütûn91148,385,112,9146,9
artuḳı8218,377,382,8169,4
iki1019.4178,342,237,90154,6
guruş146718,313,193,3337,2
mihrâbdır124668,313,493,1636,5
mihrâb102768,293,982,9636,8
cezîrei169088,282,943,4837,7
birinci8988,235,152,7542,3
dükkân136458,233,143,2033,7
mermer114358,223,463,0233,1
evlâdı103298,223,732,9233,5
nefer136898,193,043,1732,2
ṭoḳuz7178,187,492,6362,1
hâkim103758,163,542,8931,0
ikinci92888,123,772,7830,6
ayak104118,113,412,8629,3
pâre262.3148,112,294,0641,5
yüz10812.2728,081,947,69132,4
aded819.0468,081,976,70101,2
fasıl81998,084,132,6731,0
adâlet82068,064,082,6630,5
yıl83447,873,342,5522,8
günde118117,832,572,7621,0
üç557.1637,831,745,2056,3
sütûnlar61047,814,652,3527,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“otuz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (773) →
EÇS VII 45a … ded esîr çıkarup el-amân ey asâkir-i Âl-i Osmân deyüp kâmil otuz yıla sulh isteyüp küffâr elçi çıkarmışlar, zîrâ bu Nemse kâ …
EÇS VIII 357b … bu Belgrad'dır. Ve şimâl tarafında Müzakiyye kazâsıdır kim otuz pâre kurâdır. Ve şark tarafında Tomoriliçse kazâsıdır. Ve b …
BK D 26 (e)ki ot(u)z : y(a)ş(i)ma : t(a)bg(a)ç : t(a)pa : sül(e)d(i)m :
EÇS I 54b–55a … hâsılları üç yüz yetmiş üç kerre yüz bin ve on bin yedi yüz otuz akçe eder. Ve her sancağın ze‘âmet [ve] tîmârı ne vechile o …
EÇS VI 180a–180b … ni-Belgrad ve Şimatorna sancaklarından ve Budin eyâletinden otuz bin asker ile Kanije kurbuna geldikde Eğre Paşası Halîl Paş …
EÇS VIII 282b … zîre-i Mora'nın yedi yüz yetmiş mîl adasın dolaşup ve cümle otuz bir aded ma‘mûr kılâ‘âtların ve cümle beş aded tabakâtların …
EÇS III 25a … hû İskender-i Kübrâ asrında sehel imâr olmada iken İskender otuz iki sene hilâfetden sonra merhûm olup bu kal‘a-i Yunaniyân' …
EÇS IV 254b Evvelâ kânûn-ı Süleymân Hân üzre eyâlet-i Van'da cümle otuz yedi aded sancak hâkimleri vardır. Ammâ Âl-i Osmân'ın azl ü …
EÇS X Y238a "Âyâ bu dişi mi şehîd oldu, ayâ bu mu?" deyüp otuz iki dişlerin mahabbet-i Resûlullâh içün çıkarup mübârek ağz …
EÇS IV 217b … ganâ’imden Melek Ahmed Paşa efendimize borcun edâ etmeğiçün otuz yedi kîse hakîre verdi ve hakîrden temessük aldı. Ve iki ta …