İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tapa

127
geçiş
47,1
milyonda
2.594.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
13
eserde
15
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı25.882,4
Kül Tigin Yazıtı42.036,7
Bilge Kagan Yazıtı145.677,2
Şine Usu Yazıtı86.728,3
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)20923,6
Uigurica I-IV2316,9
TT I-X31.177,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası441.155,1
Kutadgu Bilig18244,7
DLT’deki Türkçe parçalar93.102,4
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,00
BK D 0,52
ŞU —
KİP D 0,00
Sek D 0,00
Mait D 0,70
U D 0,00
TT D 0,29
KuT D 0,79
KB D 0,58
DLT D 0,74
AH D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇKTBKŞUKİPSekMaitUTTKuTKBDLTAHEÇSToplam
tapa24148112023441891·127
tâpâ·············11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tapa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

BK 14 geçiş  ↔  Mait 20 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tapa

BK 14 geçiş  ↔  KB 18 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tapa

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
süledim92410,939,963,00110,3
tatabı61210,4710,372,4578,0
yaşıma61510,4410,052,4574,5
bardı1012810,337,703,1587,7
bodun914910,067,332,9874,1
birigerü469,9410,792,0055,5
eki4169,849,372,0045,1
ėlgerü4179,839,292,0044,6
ḳarluḳ4179,839,292,0044,6
ḳadaşı4219,798,982,0042,7
fir‘avn61159,677,112,4347,6
kııtań349,5510,961,7342,8
kirdi4489,557,791,9935,6
ıdtım369,5310,371,7339,0
tabgaç3169,438,961,7331,9
körser3179,428,871,7331,5
sėnde3199,408,711,7330,8
tabġaç3229,378,501,7329,8
titrü3229,378,501,7329,8
brḫmayu3259,348,321,7329,0
ig4839,297,001,9831,1
körü51419,266,562,2135,8
sögüt3449,177,501,7225,4
turup51769,086,242,2133,5
kelip3728,956,791,7222,4
burkan41468,916,191,9726,5
körüp41498,896,161,9726,4
sü3908,826,471,7121,1
ançada31008,766,321,7120,4
taŋrınıŋ31028,756,291,7120,3
inçe74268,705,452,5939,3
maytrı31168,666,101,7119,5
ulug31168,666,101,7119,5
siziŋ31308,585,941,7018,9
ilig76048,294,942,5634,6
ögdülmiş32158,175,211,6915,9
ötrü43977,974,741,9318,6
yol56697,694,312,1220,4
kör45967,504,161,8915,5
sizler34327,464,211,6411,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tapa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (127) →
KuT T. 30/76a3 … taḳlarımız anlar kim oḳır erdimiz sėnde öŋdin kemişgil olar tapa aytıḳnı bütünlükin kim siler yalġançılar-siz
Mait Blatt fehlt … tı ptr] çe- … … … -aġ kör- … … … -urlar … … … külçire … … … tapa k- … … muna bu- … … yimişlik- te titsida erigme tirilip yıġ …
Mait … bu ujak yme yitli-nür .. ötrü brḫm(a)yu pu[ro]hit [bo]diswt tapa körüp inçe [ti]p tėyür .. begim teŋrim s(e)n bu ujakaġ kimt …
KÇ 15–16 Toḳuz Oġuzḳa yėti süŋüş süŋüşdökde tükedi. ḳıtań, Tata[bı tapa sü]ledökde, bėş süŋüş / süŋüşdökde, Küli Çor ançaḳ bilgesi, …
Mait … t)özi örte- -nü yala ulug ünün ıglayu sıḳtayu maytrı burkan tapa kelirler..
KuT T. 33/16a1 … tiler kirmeŋ yalawaç ėwiŋe meger destur bėrilse sizke taʿam tapa baḳıġlılarda aḍın anıŋ vaḳtiŋe ançası bar ḳaçan ündense siz …
TT II Y 36. 4.-220 ig tapa körser . baġır-tın tebremiş ig ol .
KÇ 18–20 … ana aġıtıp [s]ü sürti. ḳarluḳuġ içg(i)ntükin sançdı. ḳarluḳ tapa [ ]ġalı / / barıp, azın erig yana ebige sü[rjüş] kigürti. …
Mait tükel bilge maytrı burkan tapa kelir..
KuT T. 33/9a1–3 … üze hem ferişteleri çıḳarur üçün sizni ḳaraŋḳuluḳlardın nur tapa erür müʾminlerḳa yarlıḳaġan