İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tez*

83 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
444
geçiş
164,5
milyonda
83
biçim
13
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı25.882,4
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Tunyukuk Yazıtı32.461,0
Şine Usu Yazıtı32.523,1
Abhidharma (Shogaito)125,2
Manichaica I-III1485,7
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Kutadgu Bilig39530,1
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi378154,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,00
BK D 0,33
T —
ŞU —
Abh D 0,00
Man D 0,00
TT D 0,00
KuT D 0,55
KB D 0,84
DLT D 0,00
AH D 0,00
EÇS D 0,83

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tezyîn) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tevhîd8116412,098,558,98849,3
tîmârdır10219,468,503,15103,7
kanâdîller121349,416,093,4178,7
ze‘âmetdir111259,316,063,2771,8
mâ‘adâsı101089,216,143,1266,3
sığır112399,045,133,2257,3
yakarlar7468,876,852,6253,7
yıraḳ7688,816,292,6148,0
ajun92638,704,702,8841,6
ümerâ6408,676,832,4345,9
tur6808,555,832,4137,2
dükkânların72108,454,662,5432,0
olmuş221.8248,313,204,1858,6
tîmârlardır438,209,982,0053,1
gûnâgûn201.8118,183,073,9450,1
biligdin4138,167,871,9937,0
şükûfeler4408,086,251,9727,2
kızaklar4448,076,111,9726,4
ü9511.2958,052,688,22194,5
olunmuşdur131.3947,862,823,1028,7
bardı41287,844,571,9217,8
ederler344.5657,802,504,8062,3
dükkânçelerin397,767,981,7328,4
temcîd397,767,981,7328,4
ile16023.7697,762,3510,18270,3
dâmı3107,767,831,7227,6
fukarâlarıyla3107,767,831,7227,6
tokuzu3127,757,571,7226,3
ḳarluḳ3177,747,071,7224,0
silu3187,736,981,7223,6
çerâğdânlar3187,736,981,7223,6
kılup53427,703,472,0315,0
gasl41877,704,021,8814,9
zü‘amâ3317,696,201,7120,2
tertîb41937,683,981,8714,6
alemler3387,675,911,7018,9
yorıp3507,645,511,6917,2
şerîfin53837,633,312,0114,0
bayraklar3757,574,931,6814,8
devlet42677,533,511,8212,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (444) →
KB 5754 negü tir eşit emdi sartlar başı / ajun tezginigli ḫıtay arḳışı
EÇS I 55b … uz üç kılıçdır, yüz dördü ze‘âmetdir yedi yüz toksan tokuzu tezkirelü tîmârdır. Bu asker kânûn üzre cebelüleri ile iki bin beş yü …
EÇS IV 200b … nde sâhib-i sülûk olan kimesneler erba‘îne girüp tevhîd [ü] tezkîre meşgûllerdir.
EÇS IX Y82b–Y83a … satranc Y 83a nakşı tarh edüp vaz‘-ı esâsı bu üslûb üzre tezyîn olunmuşdur. Ve serâpâ pâk ve beyâz taş ile mefrûş kaldırımd …
EÇS II 238a–238b … ünhezim olup âhirete intikâl etdikden sonra Emîr Sultân bir tezkire tahrîr edüp "Var şu varakı Timur ordusunda bir Koca Eskici …
KuT T. 30/62b1 … rmek ol içrür-miz sizlerke andın kim ḳarınları içinde turur tezekli ḳanlı ara ḳatıġsız süt siŋgen içiglilerke
EÇS V 16b … üşâdelik gelir ve hâne zemîni ortasında alev-ber-alev sığır tezekleri yanup tennûrlarında kete, külümbe ve herse ve lahşe ve kıjı …
EÇS II 360b–361b … de hâlâ sadrıa‘zam olan Bişin karınlı Semiz Ahmed Paşa anın tezkirecisi idi. Hüseyin Paşa'nın katli cümle bunun re’y [ü] tedbîriyle …
EÇS III 85a–85b … ız. Dâ’-i devâ, Cenâb-ı Allah'ın cennet nehirlerinden oldu. Tez bu mahalde benim-içün bir kal‘a-i hısn-ı hasîn ü sedd-i met …
EÇS II 259a–259b … ve cebelü'l-lakım (?) ve sadef ve akîk-i Yemenîler döşeyüp tezyîn etdiğiyçün kal‘a-i gevher-pâ-yı Anapa deyü tevârîhlerde mes …