İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tilin

126
geçiş
578,5
milyonda
229.
sıklık sırası
33.685 biçim içinde
11
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)125,2
Manichaica I-III1485,9
Uigurica I-IV4633,7
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig1081.467,9
Atebetü’l-Hakâyık51.812,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
Sek D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,00
Man D 0,00
U D 0,33
Sukh —
ShoR D 0,33
KuT D 0,00
KB D 0,78
AH D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimHuastSekMaitAbhManUSukhShoRKuTKBAHToplam
tilin1111141211085126
tiliŋ········28212

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tilin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 108 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,02

Karşılaştırılan yazılışlar: tilin

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sözle93910,805,642,9455,0
söz2440610,533,684,5279,8
açtı64410,184,882,3729,8
sözlese52710,065,322,1828,1
sözüŋ79610,013,982,4826,0
köŋülke4279,745,001,9420,6
elgin4319,714,801,9319,4
köŋülin5769,663,832,0817,6
irig4369,664,591,9218,2
süçig4429,614,361,9017,0
irme339,577,761,7232,3
serme349,567,341,7227,8
birdi82269,542,942,4618,9
aydıŋ389,526,341,7121,7
sözlemese389,526,341,7121,7
saḳınçlıġ3129,485,761,7018,9
sözde3149,465,531,6917,8
yanut72089,422,862,2815,9
et’özin3269,344,641,6613,9
sözleyü3349,264,251,6412,3
açıġ3399,224,061,6311,4
me41039,163,071,7610,1
sözke3569,083,531,589,4
sözledi3619,043,411,578,9
eşit3639,023,361,568,7
tap3738,953,151,547,9
tut52088,942,381,818,5
ögdülmiş52158,912,331,798,2
yaḳşı3878,852,901,506,9
sözin3888,842,881,506,9
ög3908,832,851,496,8
eşitgil52398,812,181,747,4
keḍ41678,812,371,616,8
bitig41778,762,291,596,4
sözüm31048,742,641,456,0
köŋül74238,711,841,917,8
til31198,652,451,415,3
kişike31408,532,211,364,5
eḍgü96878,501,501,947,2
ara32068,211,651,182,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tilin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (126) →
KB 4391 bularıġ yime eḍgü tutḳıl yaraş / tilin serme irme köŋül ḳılma baş
KB 4331 tilin sözle yumşaḳ negü ḳolsa bir / birigli alır kör anıŋ asġı yi …
KB 165 tilin emgemiş er negü tir eşit / bu söz işke tutġıl özüŋe iş it
KB 4874 ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı tilin / özüm uḳtı emdi könilik yolın
KB 3963 kişike sınaġı bir ök körse tap / tilek bilgüke bir tilin yörse tap
KB 5938 sözüg kesti ilig tilin tındı ol / turup çekti ögdülmiş aḳru amul
KB 3711 tutayın men emdi maŋa bir cevab / sözüŋ sözleyük öz tilin ülgülep
KB 3993 ḳalı mundaġ erse kim aydım bu söz / tilin kön sözüm tut aya köŋli tüz
AH 277–280 … ėbbür libasın keḍip tap salın kerip ḫalḳḳa kögzüŋ tap uslan tilin mü'minlıḳ nişanı tėvazu‘ erür ėgėr mü'min erseŋ tėvazu‘ ḳıl …
Mait ol antag ... b / ... s / / boltuŋuzlar ... amtı et-özin tilin (kö)ŋülin edügü kılınç buyan bög-... - / yıġıŋlar burkanlar …