Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
10 Türkçe karşılık · 19 madde
batı 2
batıl 1
- batıl sıfat Karahanlıbatıl, boş, geçersiz; haksız
batım 1
- batım isim OrhonBatım, derinlik ölçüsü
batış 1
- batıḳ sıfat Karahanlı2. anlam: Batış, iniş
batırmak 2
batılacak 2
- badġuluḳ sıfat UygurBatılacak, içine batılan
- çomrulġuluḳ isim Uygurbatılacak, boğulunacak yer; hep ikilemesiyle, canlıları içine çeken sansara ya da tutkular için
batı cennetinin budası 1
- amita özel ad UygurBatı cennetinin Budası
gün batısı 1
- batsık isim OrhonUygurKarahanlıBatı, gün batısı
içine batılan 1
- badġuluḳ sıfat UygurBatılacak, içine batılan
hakkı batıldan ayıran 1
- fürḳan isim Karahanlıhakkı batıldan ayıran; ayrım günü
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “batı” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- belgüsüz sıfat UygurKarahanlı2. anlam: silmek yok etmek tanrı batılı siler…
- berekatlıġ sıfat Karahanlıbereketli mübarek bereketli kıldığımız yerin batı yerleri gökten bereketli su indirdik…
- berçiker özel ad Orhon…da soğd ve buhara halkıyla birlikte anılan bir halk adı gün batısındaki soğd berçiker buhara ülkesi halkından…
- iniş isim Karahanlıiniş düşüş yükselişin karşıtı yükselişin inişi yücenin batışı vardır biten tükenince inişe döner kötü şey ucuz bulunacak inişe benzer…
- iştemi özel ad Orhoniştemi kağan bumın kağan’ın kardeşi köktürk devletinin batı kanadının kağanı atalarım bumın kağan iştemi kağan tahta oturmuş…
- çınlıḳ isim Karahanlı…u olmalı bu doğrulukla birlikte dini de sağlam olmalı tanrı batılı siler gerçeği sözleriyle gerçekleştirir…
- bad- fiil Uygurbatmak dalmak sansarada dalıp batıp dalıp battığı için batanın ay tanrısı talihinin üstünde battı tükenmez sansaranın ucunda dalıp batmış…
- çomrul- fiil Uygur…a yavaş yavaş batar boğulur beden görüşü yüzünden sansarada batıp sonsuz sansaranın çamurunda batıp boğulmuş…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.