Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
5 Türkçe karşılık · 20 madde
eski 3
eskiden 1
- ilki sıfat OrhonUygur2. anlam: önceden, eskiden, geçmişte; başlangıçtan beri
eskiler 1
- evvelḳı sıfat KarahanlıÖnceki, eski; öncekiler, eskiler
eskimek 1
- eskir- fiil UygurKarahanlıEskimek
eski bez parçası 1
- çöprek isim KarahanlıPaçavra, eski bez parçası
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “eski” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ‘ad özel ad Karahanlı…’da adı geçen peygamberlerini yalanladığı için helak edilen eski bir kavim âd nuh kavmi âd ve firavun âd kavminin gidişatı gibi…
- atlas isim Karahanlıatlas ipek kumaş atlas giysen de eski bezini unutma kaba ipekli…
- azand isim Uygurhikâye örnek anlatı bir hikâye anlatalım eski geçmiş zamanda büyük bir kent vardı…
- bilmezlik isim Karahanlıkuran çevirisinde bilmezlik cahiliye cahiliye zannı eski cahiliye kadınlarının açılıp saçılması gibi…
- irinç sıfat UygurKarahanlı…kıntılı kışı kovdu uzun söylenirse söz bıktırıcı olur bütün eski şeyler usandırıcı olur…
- isizlik isim Karahanlıkötülük iyilik ne kadar yıl geçse de eskimez kötülük ne kadar okşansa da iyileşmez kötülük bugün fayda gibi görünse de yapılmış bütün kötülük pişman…
- çabış isim Orhoneski türk yazıtlarında kağanın danışmanı komutan ile birlikte anılan bir görev adı küli çor onun bilgesi ve komutanıydı tonyukuk onun bilgesi ve kom…
- çoġay özel ad Orhoneski türk yazıtlarında çoğay çuğay dağları ötüken’in güneyinde bir yer çoğay’ın kuzeyinde kara kum’da oturuyorduk tonyukuk güneyde çuğay ormanlığına…
- çor isim OrhonUygureski türk yazıtlarında bir unvan kişi adlarıyla birlikte ışbara çıkan küli çor olmuş küli çor onun bilgesi komutanıydı ışbara tamgan çor yabgu tadık…
- çıġań sıfat OrhonUygureski türk yazıtlarında yoksul kağan olup yok yoksul halkı hep bir araya getirdim yoksul halkı zengin az halkı çok kıldım ırk bitig yoksul adamın oğl…
- çıḳ özel ad OrhonKarahanlıeski türk yazıtlarında çik yenisey bölgesinde bir boy çik halkı kırgızlarla birlikte düşman oldu kem ırmağını geçip çiklere doğru sefer ettim çik ha…
- çıḳan isim Orhoneski türk yazıtlarında yeğen kız kardeş oğlu unvanlarda da geçer çin kağanının yeğeni çang sengün geldi apa tarkan çıkan unvanını tonyukuk verip düz…
- egil- fiil Karahanlıeğilmek bükülmek ok gibi dik boy aşağı eğildi eğilmiş eski hurma dalı gibi eğilmez gönlü cömert kişi eğer bu tanıktaki eger fiil biçimidir…
- ewür- fiil UygurKarahanlı2. anlam: …e çevirmek döndürmek sizi sınamak için onlardan çevirdi onu eski hâline döndüreceğiz o günleri insanlar arasında döndürür dururuz tanrı kişi ile gö…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.