Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

4 Türkçe karşılık · 14 madde

gizli 3

badutluġ sıfat UygurÖrtülü, gizli
batut sıfat UygurGizli, örtülü; hileli
ġayib sıfat KarahanlıGizli, görünmeyen; kayıp, orada olmayan

gizli olan 1

ġayb isim Karahanlıgayb, görünmeyen, gizli olan

gizlinin karşıtı 4

aşkara sıfat KarahanlıAçık, aşikâr; gizlinin karşıtı; açığa vurmak
açuḳluḳ isim KarahanlıAçıkta olan, görünen âlem; gizlinin karşıtı
açuḳ sıfat Karahanlı2. anlam: Belli, apaçık; gizlinin karşıtı
açuḳluġ sıfat Karahanlı2. anlam: Görünen, açıkta olan; gizlinin karşıtı

gizli olanı açığa vurmak 1

aç- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Gizli olanı açığa vurmak, söylemek, itiraf etmek

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “gizli” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

aġırlıḳ isim UygurKarahanlı3. anlam: değerli şey hazine yer altındaki gizli hazine…
altın isim UygurKarahanlı2. anlam: alttaki aşağıdaki yer altındaki gizli hazine üstteki ve alttaki…
ėyin edat OrhonUygur…ı gibi kağanın ardınca orada yürümüş tıpkı ardınca yatanlar gizli eğilimler anuśaya gibidir uyarak ardı sıra yol boyunca gidecekler uygun eşyaların…
ḫayr isim Karahanlıhayır iyilik hayırlı iş gizli konuşmalarının çoğunda hayır yoktur de ki o sizin için hayır kulağıdır rabbimi anmak için hayır sevgisini sevdim bilgi…
ilgerü zarf OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …derdikleri işler size tehdidi önceden gönderdim peygamberle gizli konuşacaksanız önceden sadaka verin tanrı ve peygamberinin önüne geçmeyin…

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.