Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 28 madde
rahat 8
- erej isim KarahanlıRahat, huzur, dinlenme; zevk, eğlence
- inç isim OrhonUygurKarahanlıEsenlik, huzur, rahat; esen, rahat; huzura kavuşmak
- énç isim UygurHuzur, esenlik, rahat; ShoR’daki dua kalıbında huzur ve mutluluk
- inçlik isim KarahanlıEsenlik, huzur, rahat
- ênçgülüg sıfat UygurHuzurlu, esen, rahat; hep
- erejlig sıfat KarahanlıRahat, huzurlu, keyifli
- fariġ sıfat KarahanlıBoş, kaygısız, rahat
- ėnçgü isim UygurHuzur, esenlik, rahat
rahatlamak 2
rahat etmek 2
rahatlatmak 1
- ėnçlendür- fiil Uygurhuzura kavuşturmak, rahatlatmak
rahata çıkma 1
- fėrah isim KarahanlıFerahlık, kurtuluş, rahata çıkma
rahatını kaçırmak 1
- inçsiret- fiil UygurHuzursuz etmek, rahatını kaçırmak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “rahat” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḍaḳşu zarf Karahanlıayak ayağa yan yana peşi sıra rahatla zahmet yan yana yatar…
- alıḳ isim Karahanlıtek beyitlerde geçen anlamı kesinleşmeyen söz gevşeklik rahata düşkünlük’ ya da kusur’ anlamı düşünülebilir bedene gevşeklik verme boyun eğme kusurl…
- amduq isim Uygur… bir dhāraṇī ve avalokiteśvara’yı niteleyen söz dilediğince rahatça görmeye muktedir avalokiteśvara’nın sıfatı amduq darani öğretisi…
- amul sıfat UygurKarahanlısakin uysal yumuşak huylu ağırbaşlı sakin çok sabırlı rahat ve huzurlu gel huzur içinde oynayalım ağır ağırbaşlı sakin uysal kişiler…
- awınç isim Karahanlıavunç zevk eğlence teselli rahat arzu nimet övünç ve zevk sevincin ve zevkin yeri cennettir derdimde dayanağım sıkıldığımda avuncum…
- aŋsız zarf UygurKarahanlıpek son derece pek çok öğretili pek rahat pek iyiydim son derece sevinip…
- bine Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz ile birlikte rahatla yiyip yat bu gök hiçbir derdi ölümle kesmez…
- bük Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz doy kan rahatla yiyip yat sevinçle doy bu sözün düğümünü bana açsın…
- ḫaḳan isim Karahanlı…nın yüzünü görmedin mi dünya bu hakanın tahta yerleşmesiyle rahat nefes aldı bu hakanın adı kitaba yazıldı hakanın dili ne der şimdi dinle…
- ḫolur Karahanlı…amı kesinleşmeyen söz kb yoksul korunursa orta halk bu orta rahatlarsa zenginlik bulur…
- irinç sıfat UygurKarahanlı…ı gelir biri bey gevşek olursa sıkıntı erişmesidir dünyanın rahatı zahmet tesellisi sıkıntıdır bahar yeli sıkıntılı kışı kovdu uzun söylenirse söz …
- ir- fiil UygurKarahanlı…eni çok sevmiştim sen benden usanıyorsun gönül kaygıda erir rahattan usanır rahatla avutsa bile çabuk usanır talih senden usanıp kapı kapanırsa ins…
- çökür- fiil Karahanlı…ökertmek kederle yıkmak hep olumsuz emirle gönlünü çökertme rahatça yat gönlünü yıkma kendini avut bana hizmet et gönlünü çökertme…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.