Sukh sözlüğü · madde
burḫan isim
Tanım
- Buda; aydınlanmış olan: “tŋri tŋrisi burḫan yarlıḳamış” tanrılar tanrısı Buda buyurdu; “burḫanıġ ögüp nomuġ ögüp” Buda’yı, öğretiyi övüp; “burkan kutın bultı” Budalığa erişti; “teŋri şakimun burḳanḳa” Tanrı Buda Şakyamuni’ye; “tükel bilge maytrı burkan” her şeyi bilen Buda Maitreya; “burḫanlar ḳutıŋa yükünür men” Budaların kutsallığına eğilirim. Tanıklar: KİPMait2AbhShoR
- (Maniheist metinlerde) peygamber, ilahi elçi: “ḳaŋı teŋri mani burhan” baba tanrı Mani Burhan. Tanıklar: Man
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
burḳan, burkan, buḳan yazımları bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): burḫan — yalın hâliyle 313 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- burḫan 304 (Abh, Mait, Sek, ShoR) · burhan 9 (Man, EÇS)
- burkan 146 (Mait) · burḳan 15 (KİP, AO, Tövbe, U)
- burḫanlar 52 (Sek, Abh, U, Mait) · burhanlar 2 (Man, KuT)
- burḫanḳa 28 (Abh, Sek, ShoR, U) · burḫanqa 1 (ShoR)
- burkanka 17 (Mait) · burḳanḳa 5 (KİP)
- burkanıg 15 (Mait) · burḳanıġ 1 (AO)
- burkanlar 7 (Mait) · burḳanlar 2 (KİP)
- burkanlarka 3 (Mait) · burḳanlarḳa 1 (KİP)
Çekimli biçimler (46):
burkan 146
burḫannıŋ 68
burḫanlar 52
burḫanḳa 28
burḫanlarnıŋ 28
burkanka 17
burkannıŋ 16
burkanıg 15
burḫanıġ 15
burḳan 15
burka 12
burḫanlarḳa 8
burḫanta 8
burkanlar 7
burkanag 6
burḫanlarda 6
burḳanḳa 5
burḫanlarnŋ 4
burkantın 3
burkanlarka 3
burḫantın 3
burḫanlarıġ 3
burkanta 2
burhanlar 2
burḫanlarta 2
burḫanlarġ 2
burḫanlardın 2
burḳanlar 2
buḳan 2
burḳanıġ 1
burḫanqa 1
burkannaŋ 1
burkannınŋ 1
burḫanım 1
burḫanın 1
burkanlarnaŋ 1
burḫanlaraġ 1
burkanlarnıŋ 1
burkanlarıg 1
burḳanlarḳa 1
borḫanlarıġ 1
burḫanlaġ 1
buḫantın 1
burḫanlarnın 1
buḳanlar 1
furḫan 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II S-1–2 | bilir : ontun sıŋarḳı | burḫan-larġ | ulşınta alḳu tapınur udunur : lar : |
| T II-14 | … orınta tınlġ-lar [. . . . . ] tegz : -ün-ler tŋrim mn öz:üm [. . . ] ödün | burḫan | ḳutın bulayın tŋrim : [. . . ] [. . . . . ]r ilin ilenti : burḫan drm[. . … |
| T II-14 | … . ] ödün burḫan ḳutın bulayın tŋrim : [. . . ] [. . . . . ]r ilin ilenti : | burḫan | drm[. . . ] [inçe tė]p yrlġ yrlḳadı inçe ḳaldı [. . . kön] -gülin alp er t … |
| T II-14 | … . ] neçe bar suvı yme suġurġay erd[i . . . ] a[nç]ulayu [y]me ḳayu ki[ş]i | burḫan | b[ol . . . ] mn burḫan ḳutın bulup otun sıŋaḳı tınlġ-lar mėniŋ atımın ėşid … |
| T II-14 | … suġurġay erd[i . . . ] a[nç]ulayu [y]me ḳayu ki[ş]i burḫan b[ol . . . ] mn | burḫan | ḳutın bulup otun sıŋaḳı tınlġ-lar mėniŋ atımın ėşidip alḳu tuġmaz : tuġmaz … |
| T II S-32 | ḳutrulmaḳ biligke uruḳ kemişmiş bolmasar:-lar | burḫan | ḳutın almaz : |
| T II S-33–38 | mn : tŋrim : : tört ḳırḳınç mn | burḫan | ḳutın bulup otun sıŋarḳı ḳamaġ yėr [suv]daḳı tişi tınlġ-lar kntü-nüŋ emgek … |
| T II S-33–38 | … zin] yėrip ozuġ- - sap mėniŋ atımın ėşdip arıġ : siz:ksiz kürtgünç köŋülin | burḫan | ḳutıŋa köŋül turġu-–rup uz:un turḳaru öyü saḳınur |
| T II S-39–49 | unıtmatın atayu tutsar ol tişi et’öz:in ḳodup ulatı | burḫan | ḳutın utun niz:vanı-lıġ üç aġu köŋülerin yarut[ay]ın [tn]grim bilge bilig … |
| T II S-61 | ontun sıŋaḳı | burḫan-lar | yėrin [. . . ] alḳu yarudı |
| T II S-65–69 | … iŋ uluġ miŋ yėr [-tinçüde] adın ed közünmez ançulayu yme [yėr] suvda amita | burḫan | yaruḳı alḳu [. . .]ıġ kölitdi |
| T II S-70–80 | … [i]rtgünser [artuḳraḳ meŋilig uluş] -ta tuġar şaraputri-a ḳaltı mn [amita] | burḫan -nıŋ | saḳınu yėtinçsiz [edgüsin] erdemin ögdüm öŋtün [sıŋar . . . ] akşobi atlġ … |
| T II S-70–80 | … saḳınu yėtinçsiz [edgüsin] erdemin ögdüm öŋtün [sıŋar . . . ] akşobi atlġ | burḫan | sim[ir . . . ] burḫan uluġ simir yaltr[ıḳ atlġ burḫan soġançıġ] ünlüg burḫ … |
| T II S-70–80 | … üsin] erdemin ögdüm öŋtün [sıŋar . . . ] akşobi atlġ burḫan sim[ir . . . ] | burḫan | uluġ simir yaltr[ıḳ atlġ burḫan soġançıġ] ünlüg burḫan-[t]a ula[tı gaŋ ögü … |
| T II S-70–80 | … . . . ] akşobi atlġ burḫan sim[ir . . . ] burḫan uluġ simir yaltr[ıḳ atlġ | burḫan | soġançıġ] ünlüg burḫan-[t]a ula[tı gaŋ ögüz içinteki] ḳum sança burḫan-lar … |
| T II S-70–80 | … rḫan sim[ir . . . ] burḫan uluġ simir yaltr[ıḳ atlġ burḫan soġançıġ] ünlüg | burḫan-[t]a | ula[tı gaŋ ögüz içinteki] ḳum sança burḫan-lar yme [. . .] teg ḳutluġ tili … |
| T II S-70–80 | … tlġ burḫan soġançıġ] ünlüg burḫan-[t]a ula[tı gaŋ ögüz içinteki] ḳum sança | burḫan-lar | yme [. . .] teg ḳutluġ tilin bo uluşuġ öger [. . .] inçip tınlġ oġlanıŋa [ … |
Aynı gövdeden maddeler
“burhan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).