İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ed isim

Tanım

  1. Mal, eşya, varlık; hep “ed tavar” ikilemesiyle: “ed tavar kentü artayur buzulur” mal mülk kendiliğinden bozulur, yok olur; “ed tavar tileser bultuŋ” mal istersen buldun; “ediŋ twarıŋ yayıldı” malın mülkün çoğaldı; “ediŋ twariŋ ḳoḳtı” malın mülkün eridi; “tawġaç eḍi” Çin malı (ipekli). Tanıklar: Mait2TT4ShoRKB
  2. (Abhidharma çevirisinde) nesne, töz, varlık (dravya): “ḳamġ tınlġlı tınsızlı iki törlüg ed tuġar” bütün canlı cansız iki türlü nesne doğar; “bu kamag edler üze yme ḳaltı ıdmış boltı” bütün bu nesneleri de bırakmış oldu. Tanıklar: SekMan

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ed — yalın hâliyle 42 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ed 41 (Mait, Abh, U, TT) · eḍ 1 (KB)
  • edi 7 (Abh, Mait, ShoR) · eḍi 1 (KB) · ėdi 1 (T)
  • edig 4 (Abh, Mait) · ėdig 2 (Abh)

Çekimli biçimler (17):

Sukh Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II S-39–49 … . .] [t]ŋrim emgeklik üç yavlaḳ yol[uġ . . .] [. . .]yin tŋrim mŋilig bir ed[. . . . . . ] [. . . ]yin tŋrim işimin kötügümin b[. . . . .] ḳutın bulur e …
T II S-65–69 … ėr suvuġ buz:ġuçı uluġ suv [. . . ] ol üç miŋ uluġ miŋ yėr [-tinçüde] adın ed közünmez ançulayu yme [yėr] suvda amita burḫan yaruḳı alḳu [. . .]ıġ kölit …