ShoR sözlüğü · madde
biligsiz sıfat
Tanım
- Bilgisiz, cahil: “biligsiz kişi barça iglig bolur” bilgisiz kişi hep hastadır; “bu cahil biligsiz bahasız” bu cahil, bilgisiz, değersiz; “bilgsiz esürse aḍın ne ḳalur” bilgisiz sarhoş olursa geriye ne kalır; “sizler boḍun siler biligsizler” siz cahil bir kavimsiniz; “biligsiz ḳaġan olurmış erinç” bilgisiz kağan tahta oturmuş. Tanıklar: KTKuTKB2AH
- (Budist metinlerde) bilgisizlik (avidyā): “biligsiz bilig öçser tavranmaq öçer” bilgisizlik sönerse oluşumlar söner; “az kılınçlıg övke küvenç biligsiz” tutku, öfke, kibir, bilgisizlik. Tanıklar: MaitShoR
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
U II’deki “bėligsiz” yazımı bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): biligsiz — yalın hâliyle 120 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- bėligsiz 2 (U) · beligsiz 1 (BK)
Çekimli biçimler (14):
Bağlamlar
Bütün geçişler (8) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 5. 1 | biligsiz | bilig öçser tavranmaq öçer : | |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/9–11 | … eçi adırtladaçı kişi-ler 無有ΟΟ yoq [edgülüg yıldızı]/// ayıġ ögli-ler birle | biligsiz-ler | birle yme bi[rgerü]/// [edgü ögli] -ler birle bilge-ler inçip qatılġuluq q … |
| Sho.Rosia 6.2.2.3 | … 6) ġuluq aġır-laġuluq ol anası arıġ eri[p] /// 6) /// [而無] ΟΟ inçip bilge | biligsiz | er[ser] 7) [a]rıtı negü qılġay : |
| Sho.Rosia 7.2 /248 | az öpke | biligsiz-tin | uġrayu öŋi üt[rülüp :: |
| Sho.Rosia 7.2 /257 | /// ] | biligsiz-tin | yme uġrayu öŋi ütrülüp aḳıġ-ın arġḫant ḳutın bul[up :: |
| Sho.Rosia 7.2 /267 | 海洲上 şurpirik-liġ 幻化誑於嬰[児///] üz-e armışı teg tümge | bilig-siz-lerig | têp :: |
| Sho.Rosia 8.3 /157–158 | … üg turulmış yavalmış 心 -lerig yügerü ḳılıp 九断九 ḳutrulmaḳ yol üz-e 三 törlüg | bilgsiz | (bilig)-lerig tarġarıp ḳamaġ-ta yég adruḳ atlġ kértü töz-üg 證 :: |
| Sho.Rosia 8.3 /173–174 | atarḍmaḳ-larıġ | biligsiz-lerig | birgerü 断 nom-ta atorḍ öŋi ermez atlġ kértü töz-üg tanuḳlap. |
Aynı gövdeden maddeler
“biligsiz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).