İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ed isim

Tanım

  1. Mal, eşya, varlık; hep “ed tavar” ikilemesiyle: “ed tavar kentü artayur buzulur” mal mülk kendiliğinden bozulur, yok olur; “ed tavar tileser bultuŋ” mal istersen buldun; “ediŋ twarıŋ yayıldı” malın mülkün çoğaldı; “ediŋ twariŋ ḳoḳtı” malın mülkün eridi; “tawġaç eḍi” Çin malı (ipekli). Tanıklar: Mait2TT4ShoRKB
  2. (Abhidharma çevirisinde) nesne, töz, varlık (dravya): “ḳamġ tınlġlı tınsızlı iki törlüg ed tuġar” bütün canlı cansız iki türlü nesne doğar; “bu kamag edler üze yme ḳaltı ıdmış boltı” bütün bu nesneleri de bırakmış oldu. Tanıklar: SekMan

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ed — yalın hâliyle 42 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ed 41 (Mait, Abh, U, TT) · eḍ 1 (KB)
  • edi 7 (Abh, Mait, ShoR) · eḍi 1 (KB) · ėdi 1 (T)
  • edig 4 (Abh, Mait) · ėdig 2 (Abh)

Çekimli biçimler (17):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.1.2.2/9–19 … tarıġlaġ]-ta [yaġ]m[u]r yaġmış [t]eg …… buyan edgü qılınç-lıġ aqın /// /// [ed-i] tavar-ı üklip atı küüs-i aşılıp …… yéter nirvan-lıġ tüş-üg/// ///-nynk 爲人 …
Sho.Rosia 6.2.2.3/8–14 … ıġ : yalŋuz [toyın] /// /// [bolmaq] bulġalı bir tek bir yoluġ tép 其事ΟΟ ol ed /// [ya]v[l]aq savlıġ erser : alp ötlegülük erser : [u]tlı-sız yanqı-sız / …
Sho.Rosia 7.2 /248 k[isi/// oġul/// ulatı ed tavar///] yme ::
Sho.Rosia 7.2 /251–254 … n 見四諦 körüp tört kêrtü-ler[-ig ///] 等果 bulup yügerü uḳmaḳlıġ tüşüg 是事有故 bo ed bo(l)maḳ [üçün /// 誰於覺睡] 眠 kim siz oduġ-lar-nıŋ arasınta udır ::