Abh sözlüğü · madde
ed isim
Tanım
- Mal, eşya, varlık; hep “ed tavar” ikilemesiyle: “ed tavar kentü artayur buzulur” mal mülk kendiliğinden bozulur, yok olur; “ed tavar tileser bultuŋ” mal istersen buldun; “ediŋ twarıŋ yayıldı” malın mülkün çoğaldı; “ediŋ twariŋ ḳoḳtı” malın mülkün eridi; “tawġaç eḍi” Çin malı (ipekli). Tanıklar: Mait2TT4ShoRKB
- (Abhidharma çevirisinde) nesne, töz, varlık (dravya): “ḳamġ tınlġlı tınsızlı iki törlüg ed tuġar” bütün canlı cansız iki türlü nesne doğar; “bu kamag edler üze yme ḳaltı ıdmış boltı” bütün bu nesneleri de bırakmış oldu. Tanıklar: SekMan
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ed — yalın hâliyle 42 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ed 41 (Mait, Abh, U, TT) · eḍ 1 (KB)
- edi 7 (Abh, Mait, ShoR) · eḍi 1 (KB) · ėdi 1 (T)
- edig 4 (Abh, Mait) · ėdig 2 (Abh)
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (33) →Abh Abhidharma (Shogaito)
33 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 685 | … maz tarġarġuluḳ basudçı -ḳa üç öd-ler-te barça yoḳ erip amtı tarġarur sayu | edig | tėp. |
| Abh.Sho. 827–828 | ol kirsiz bilmemek (erser) yaŋılur (üçün) adḳanġu-luḳ | ed-ler-te | 又(azıdur) yaŋıldu -rur (üçün) adḳanġu ed-ler-ig yme/tėr bışrunmaḳ yol-ta uz … |
| Abh.Sho. 827–828 | … yaŋılur (üçün) adḳanġu-luḳ ed-ler-te又(azıdur) yaŋıldu -rur (üçün) adḳanġu | ed-ler-ig | yme/tėr bışrunmaḳ yol-ta uzun ödün bışrunmaḳ ögredinmek üz-e tėmin ök uyur … |
| Abh.Sho. 2626 | bolmatı erser aḳıġ-lıġ | ed | 又yoḳ erdi erser yme/tėr. |
| Abh.Sho. 2629 | … bolmaġay erti alḳu aḳıġ-sız nom-lar以有煩 悩bolmış üçün niz-vanı-lar aḳıġ-lıġ | ed-ler | . |
| Abh.Sho. 2798–2801 | … rüm-ke men az-ḳa adḳaġ bolmaḳ üz-e adırtlıġ otġuraḳ adḳanġuluḳ yapşınġuluḳ | ed | bolup kim adın niz-vanı-lar tıldaġ-ında bolsar turġalı adı bolur or -nanıp … |
| Abh.Sho. 3036 | 爲字 | ėdig | tėgüçi ujikig kėn inçip uḳıdu söz-legey biz munda sız tėptėmiş-i erser tıd … |
| Abh.Sho. 3213–3214 | baġ boldaçı | ed-i | ėyin öŋin々adırılur tėp論bilip öçmek erser inçip baġ-tın öŋi üdrülmek töz-lü … |
| Abh.Sho. 3350 | üç uġuş-taḳı aḳıġ-lıġ | ed-ler | bu aḳıġ-lıġ ed-ler-teki öçmek. |
| Abh.Sho. 3350 | üç uġuş-taḳı aḳıġ-lıġ ed-ler bu aḳıġ-lıġ | ed-ler-teki | öçmek. |
| Abh.Sho. 3366–3373 | … tek bir bilip öçmek-lig mü ol andaġ ermeser nedeg’ol tėptėser baġ boldaçı | ed-i | ėyin adrılur ḳaltı baġ boldaçı ed-i-niŋ ülgü-si ėyin baġ-tın öŋi üdrülmek … |
| Abh.Sho. 3366–3373 | … ermeser nedeg’ol tėptėser baġ boldaçı ed-i ėyin adrılur ḳaltı baġ boldaçı | ed-i-niŋ | ülgü-si ėyin baġ-tın öŋi üdrülmek -lig ed-i yme ök andaġ oḳ erür tėp釋日mund … |
| Abh.Sho. 3366–3373 | … adrılur ḳaltı baġ boldaçı ed-i-niŋ ülgü-si ėyin baġ-tın öŋi üdrülmek -lig | ed-i | yme ök andaġ oḳ erür tėp釋日munda sėzik abipiray-ın söz-lelim tarġarduḳ-ta a … |
| Abh.Sho. 3390–3393 | ol baġ boldaçı | ed-i-niŋ | üküş-i az-ı ėyin bululur andaġ oḳ bilip öçmek tėp ḳaltı adı ködrülmiş sudu … |
| Abh.Sho. 3390–3393 | … ėp ḳaltı adı ködrülmiş sudur-ta yrlıḳamış ol inçe tėp aḳıġ-lıġ adḳanġu-luḳ | ed-ler | erser ḳaltı tirgük teg erür alḳu niz-vanı-ta ulatı-lar erser yip teg erür. |
| Abh.Sho. 3395 | anın söz-lemiş ol baġ boldaçı | ed -i-niŋ | ülgüsi ėyin bululur bilip öçmek yme ök andaġ oḳ. |
| Abh.Sho. 3397–3398 | 比五取蘊bėş tudyaḳ yükmek-niŋ bolsar neçe teŋlig | ed-i | öŋi üdrüldükte badaçı mundaġ osuġ -luġ baġ-ındın. |
| Abh.Sho. 3405–3407 | birök ança teŋlig baġ boldaçı | ed-i-niŋ | ülgüsi ėyin bululmasar ança teŋlig bilip öçmek ulatı söz-leser tarġarduḳ-t … |
| Abh.Sho. 3464 | birök baġ bol -daçı | ed-i-niŋ | adrılmış-ı ėyin. |
| Abh.Sho. 3523–3524 | 如一有漏ḳaltı bir aḳıġ-lıġ | ed-ig | emgek-li tėrgin-li iki kėrtü-ler-ke ėrdeçi uġur üz-e aŋayu々bildükte. |
| Abh.Sho. 3525 | neçe aŋayu々bilser yme inçip | ed-i -niŋ | töz-i bir bolmış teg. |
| Abh.Sho. 3542–3544 | … lmış üçün ḳayu tardmış taŋġarıḳ-ıŋız-lar-nıŋ yörügi yme ök büdmez aḳıġ-lıġ | ed-ig | bilge bilig üz-e tanuḳ-laduḳ -ta. |
| Abh.Sho. 3552 | anın şasdr-ta karikda söz-lemiş ol隨繁 事各別baġ boldaçı | ed-i | . |
| Abh.Sho. 3924–3925 | … -ḳanġu bilig-niŋ işi küdüki odġuraḳ bir ödte bolur間又但 言爲yene tek söz-leser | ėdig | tėp bililür erti. |
| Abh.Sho. 4000 | birök bar erser adın | ed | yanduru udaçı körgitgeli körk-lerig. |
| Abh.Sho. 4101 | inçip söz-lemiş teg bu | ed | süz-ük övdi-lig ol ḳaltı siparir teg tėp. |
| Abh.Sho. 4368 | ėdip yaradıp | ed | tavar-ıġ anı işledip buşı bėrür-ler. |
| Abh.Sho. 4370 | ulatı tilemek | ed | tavar-ta ulatı-larıġ. |
| Abh.Sho. 4479 | tüz-ün-ler ḳılınç emgek-te ulatı alḳu aḳıġ-lıġ | ed-ler-te | arduḳraḳ tuġu -rur-lar üçün irip öŋi üdrülmekig. |
| Abh.Sho. 4527–4529 | … ėrdinçü bolur buzuldaçı ardataçı ermez ḳaltı ertmiş kelmedük ödki aḳıġ-lıġ | ed-ler | erür. |
| Abh.Sho. 4530 | aḳıġ-lıġ | ed | üçün anın erür yėrdinçü ertmiş ödki-si öç-e tüketmiş. |
| Abh.Sho. 4535 | … e ök buzuldaçı ardataçı yme boldaçı inçip bu söz-legüçi yügerü-ki aḳıġ-lıġ | ed-ler | erür. |
| Abh.Sho. 4569 | azu-ça yme aḳıġ-lıġ | ed-ler | kşan kşan say aḳılu evrilü basa basa (tuyar) turur üçün anın adı bolmış ol … |